Atrakcyjne blokowisko

Przewodnik po warszawskich blokowiskach" pokazuje oblicze stolicy dotąd pomijane lub ignorowane. A przecież blokowiska zajmują znaczną część Warszawy, można je znaleźć nie tylko na jej obrzeżach, lecz w samym centrum. Przypomina także, że idea osiedla mieszkaniowego jest znacznie starsza niż PRL. Sięga dwudziestolecia, kiedy to powstają (do dziś wzorcowe) osiedla na Rakowcu i Żoliborzu.

Jednak przewodnik skupia się przede wszystkim na powojennej zabudowie miasta. Jest tu realizowana od końca lat 40. zabudowa Muranowa Południowego. Tamtejsze budynki "ubrano" w historyczny kostium, nie zabrakło nawet pseudo-triumfalnego łuku. Książka prezentuje architekturę czasów "odwilży", jak Sady Żoliborskie świetnie zaprojektowane przez Halinę Skibniewską czy późniejsze słynne Osiedle za Żelazną Bramą. W epoce Gierka, a następnie Jaruzelskiego, przychodzi czas na wielkie osiedla na obrzeżach miasta. Powstają Stegny, Ursynów, Jelonki... Zaś z zabudową Tarchomina i Nowodworów wkraczamy w III RP.

Dzięki "Przewodnikowi" można śledzić to, w jaki sposób blokowiska wrastały w tkankę miasta, z upływem lat stając się jego nieusuwalną częścią. Jednak Jarosław Trybuś namawia przede wszystkim do uważniejszego przyglądania się PRL-owskim osiedlom. Niektóre stały się już ważnymi punktami na mapie Warszawy, jak bródnowski park, w którym dzięki zaangażowaniu Pawła Althamera można oglądać prace wybitnych współczesnych artystów: Olafura Eliassona, Rirkrita Tiravanija czy Moniki Sosnowskiej.

"Przewodnik" proponuje więc wycieczkę po historii ubiegłego wieku. To opowieść o budynkach i ludziach, którzy je tworzyli, w tym o wybitnych architektach, jak Zofia i Oskar Hansenowie. Mówi o przeszłości, ale też o współczesności, o galeriach, sklepach, kawiarniach. To wszystko składa się na dzisiejszy obraz Warszawy. Bez wizyty w blokowiskach nie sposób jej poznać.

Jarosław Trybuś, "Przewodnik po warszawskich blokowiskach", Muzeum Powstania Warszawskiego, Warszawa 2011