zabytki: najważniejsze informacje

Odnaleziony na plebanii w Andrychowie tryptyk Jozefa Mehoffera "Powstanie Warszawskie", trafił do Muzeum Narodowego w Krakowie. Kraków, 13 stycznia 2026 r. // Fot. Jakub Włodek / Agencja Wyborcza.pl

Mehoffer na plebanii: czy Kościół zawsze potrafi zadbać o dzieła sztuki, które posiada?

Michał Kuźmiński
Historia sztuki w seminariach to jedynie 45 minut w tygodniu przez jeden semestr. Księżom może brakować nie tylko kompetencji, ale wręcz świadomości tego, czym…
Król Karol III w wiosce Viscri w środkowej Transylwanii. Rumunia, 6 czerwca 2023 r. // Fot. Daniel Mihailescu / AFP / East News

Król Karol III odwiedza Rumunię bardzo często. I to nie są wizyty oficjalne

Patrycja Bukalska
W południowej Transylwanii, w małej wiosce Viscri, brytyjski monarcha ma wiejski dom. Zachwyciła go tradycyjna kultura i nietknięty cywilizacją krajobraz.
Instalacja "Leśnia" w gotyckim wnętrzu kościoła św. Jana w Gdańsku. 27 czerwca 2025 r. // Fot. Adam Warżawa / PAP

Lato nie do wytrzymania. A gdyby tak otworzyć kościoły?

Marek Rabij
W całej Polsce stoi około 15 tysięcy obiektów sakralnych. Z racji swego przeznaczenia zapewniają też znakomitą ochronę przed upałem. Problem w tym, że…
Strych Zamku Królewskiego na Wawelu // Fot. Jacek Taran
Materiał partnera

Hala nad Wawelem – tajemnice wawelskiego strychu

Jacek Taran
Zamek Królewski na Wawelu to nie tylko komnaty i wystawy drogocennych, historycznych pamiątek. To również miejsce pełne zakamarków niedostępnych dla…
Wizualizacja 3D Bazyliki św. Piotra // obraz strony virtualbasilicaprod.azurewebsites.net

Watykan wpuścił AI Microsoftu do bazyliki św. Piotra. Efekt jest imponujący

Wojciech Brzeziński
Niedostępne na co dzień szczegóły watykańskiej bazyliki ukazuje jej niezwykle dokładna cyfrowa replika.

„Kaplica Sykstyńska. Dziedzictwo”. Światowa premiera wyjątkowej wystawy w Warszawie

Bartłomiej Feluś
To najbardziej zaawansowana technologicznie ekspozycja mającą odwzorować prawdziwy budynek. Całość zajmie powierzchnię ponad 1600 m kw. Polska została wybrana…

Kaplica Sykstyńska: jak powstawało i co prezentuje przełomowe arcydzieło, które zobaczymy na immersyjnej wystawie w Warszawie

Magdalena Łanuszka
Freski Michała Anioła na wyciągnięcie ręki. Po raz pierwszy w historii z taką pieczołowitością i rozmachem odwzorowano całe wnętrze Kaplicy Sykstyńskiej.
Zamek Falkenstein
MATERIAŁ PARTNERA

Niemcy – kraj zamków i pałaców

GN
Ostrożne szacunki mówią o dwudziestu tysiącach zamków, twierdz i pałaców w Niemczech. Jesień to najlepsza pora, aby część z nich odwiedzić. Na przykład zamek…
Wnętrze zniszczonej katedry Przemienienia Pańskiego w Odessie, 23 lipca 2023 r. / YAN DOBRONOSOV / GLOBAL IMAGES UKRAINE / GETTY IMAGES

Ukraińskie zabytki: zatopione, spalone, zrabowane

Piotr Kosiewski
W wyniku rosyjskiej agresji na Ukrainę niszczone są kolejne tamtejsze dobra kultury. Ostatnie wydarzenia pokazują, jak poważny to problem.
/

Kraków mniej znany. Lektor o nowym katalogu zabytków

Lektor
Rzymska Święta Rodzina, kościół Turowicza i źródło nazwy Placu Szczepańskiego.
Göbeklitepe, najstarsza znana świątynia na świecie. Zdjęcie archiwalne / FOT. MARCELINA SZUMER-BRYSZ /

Trzęsienie ziemi w Turcji: Pierwsza świątynia wciąż stoi

Marcelina Szumer-Brysz
Potężny kataklizm okazał się wyjątkowo „łaskawy” dla wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO zabytków z tego regionu. Nie ucierpiało Göbekli Tepe – „…
/ ROBERT NEUMANN / FORUM

Nowa Huta: prawdziwe życie pomników

Ewelina Burda
Na początku lutego Nowa Huta została oficjalnie uznana za Pomnik Historii. Lokalni aktywiści i urzędnicy wiążą z tym nadzieje na modernizację i ożywienie…
Pochodzący z początku XIX wieku pomnik Neptuna we Lwowie zabezpieczono na wypadek ostrzału lub nalotów. 4 marca 2022 r. / PAVLO PALAMARCHUK / AP / EAST NEWS

Ukraińskie muzea na rosyjskim celowniku

Piotr Kosiewski
Zdjęcie mężczyzn, którzy wynoszą figurę Chrystusa Ukrzyżowanego z XIV-wiecznej katedry ormiańskiej we Lwowie, aby ją ukryć w schronie, stało się już jednym z…
Witraż w budynku dawnej Galicyjskiej Kasy Oszczędności, założonej we Lwowie w połowie XIX wieku. Stan sprzed prac konserwatorskich, czerwiec 2013 r. / / FUNDACJA DZIEDZICTWA KULTUROWEGO

Ratowanie kroplówką

Michał Laszczkowski, Wojciech Konończuk, Piotr Kosiewski
MICHAŁ LASZCZKOWSKI, prezes Fundacji Dziedzictwa Kulturowego: Gdy słyszę pytanie, co powinno się zmienić w polskiej polityce wobec dziedzictwa dawnej…
Kościół św. Pawła w Corbeil pod Paryżem spłonął z niewyjaśnionych dotąd przyczyn na początku lipca tego roku. / KASIA STREK / KASIA STREK

Nie tylko katedry płoną

Szymon Łucyk
Każdego dnia średnio dwa kościoły we Francji padają ofiarą wandali lub złodziei. A inne sypią się ze starości, bo nie ma pieniędzy na renowację.
Ruiny gotycko-renesansowego kościoła Trójcy Świętej w Podhajcach, czerwiec 2019 r. / WOJCIECH KONOŃCZUK

Krajobrazy z ruinami

Wojciech Konończuk
Za wschodnią granicą pozostała istotna część polskiego dziedzictwa kulturowego. 30 lat po upadku komunizmu przetrwanie wielu z tych miejsc wciąż jest pod…
Dawna Tkalnia Sheiblera, później zakłady Uniontex, dziś zbankrutowane. Styczeń 2018 r. / TOMEK OGRODOWCZYK / AGENCJA GAZETA

Cegłę da się zmonetyzować

Bartosz Józefiak
Łódź przez lata pozbywała się pofabrycznych zabytków. Niedawno nauczyła się je kochać na nowo.
Paryż, poniedziałkowy wieczór, 15 kwietnia 2019 r. / DAVID CORDOVA / NURPHOTO / GETTY IMAGES

Ogień i lód

Dariusz Rosiak
To naturalne, że szukamy sensów w tragedii, która wydarzyła się w Paryżu. Katedra Notre Dame to symbol: religijny, kulturowy, ważny ślad historii Francji i…
O. Maciej Okoński, przeor klasztoru dominikanów w Gdańsku, w zamkniętym kościele św. Mikołaja, październik 2018 r. / KAROLINA MISZTAL / REPORTER

Pielgrzymi od Mikołaja

Joanna Wiśniowska
Maciej Okoński, przeor dominikanów w Gdańsku, wyszedł do dziennikarzy z informacją, której nikt się nie spodziewał. Kościół św. Mikołaja będzie zamknięty do…

Klasztory i węgielnica

Tomasz Fiałkowski
Spalona ziemia (patrz Teatr Polski we Wrocławiu), fatalne decyzje personalne albo inicjatywy z góry skazane na klęskę, jak otrąbiony właśnie kwartalnik…
Pożar katedry w Gorzowie Wlkp., 1 lipca 2017 r. / / fot. East News

Gorzowska Notre Dame

Ks. Andrzej Draguła
Katedra to żywy organizm, który żyje w symbiozie z miastem. Gorzowianie mówili o płonącej katedrze jako o części miasta, wręcz o jego sercu. Sacrum i profanum…
Zygmunt I Stary, sztych Aleksandra Lessera z XIX w. (zaznaczono okucia berła podobne do znalezionych w dominikańskim klasztorze). /

Skarb dominikański

Artur Sporniak
W zakamarkach krakowskiego klasztoru odkryto metalowe skrzynki z zaskakującą zawartością.
Filary autorstwa Witolda Skulicza w kawiarni Mozaika, Nowa Huta, 1969 r. / Fot. P. Czarnicki / MNK

Lepsze życie gliny

Bożena Kostuch, Ewelina Burda
Bożena Kostuch, historyczka sztuki: Krakowskie mozaiki to w większości prace abstrakcyjne, o pięknej kolorystyce i fantazyjnej fakturze. Mówienie, że są…
Teatr Wielki na jednym ze zdjęć Nicolasa Grospierre’a z cyklu „50/50” / Fot. Materiały prasowe / TEATR WIELKI OPERA NARODOWA

Marmurowy sen

Beata Chomątowska
Nowy Teatr Wielki mógł być równolatkiem Pałacu Kultury i Nauki, ale jego odbudowa przeciągnęła się o dziesięć lat. Architektowi Bohdanowi Pniewskiemu wymarzył…
/ Profimedia / Corbis

Synagoga z czasów Jezusa

Zuzanna Radzik
W synagodze w Magdali, mieście Marii Magdaleny, mógł bywać Jezus podczas swoich galilejskich wędrówek.
/ Fot. Netflix

Dżihadyści niszczą zabytki w Iraku

TP
„Czystki kulturowe”, „zbrodnia wojenna”, „wyzwanie rzucone ludzkości”. Świat protestuje przeciw niszczeniu przez dżihadystów z Państwa Islamskiego (IS)…
Fort 50a Lasówka. Z projektu „Twierdza Kraków” Łucji Piątkowskiej, 2013–2014 r. /

Miasto fortów

Krzysztof Jakubowski
Sto lat temu, w grudniu 1914 r., Twierdza Kraków miała swój udział w zatrzymaniu marszu armii rosyjskiej. Jak powstawały krakowskie forty i jak wyglądają…