PKB to nie dobrobyt

Z dużym zainteresowaniem przeczytałam dodatki "Ucho Igielne" poświęcone mitom ekonomicznym ("TP" nr 37 i 38/05). Jednak, ku mojemu rozczarowaniu, żaden z prelegentów nie rozprawił się z powszechnie panującym przekonaniem, że wzrost gospodarczy, mierzony wzrostem Produktu Krajowego Brutto (PKB), zapewnia dobrobyt, przyczynia się do podnoszenia jakości życia obywateli, czy, po prostu, uszczęśliwia. Tutaj wręcz, jako głos "za", można odczytać wystąpienie Waldemara Kuczyńskiego, przedstawiającego statystyki wzrostu, ale w najmniejszym stopniu nie kwestionującego ich wyników. Na koniec stwierdza: "Od szesnastu lat jednak dokonuje się u nas ogromna, wspaniała modernizacja i pościg za czołówką". Tymczasem jest sporo dowodów empirycznych (zob. badania Czapińskiego, Ingleharta, Veenhovena) na to, że wzrost PKB podnosi jakość życia tylko do pewnego momentu, którym jest zrealizowanie podstawowych życiowych potrzeb związanych z zaspokojeniem głodu, pragnienia, posiadaniem schronienia itp. (ale już nie posiadania samochodu, komputera). Ponadto, wzrost PKB może wręcz obniżać jakość życia, jeśli wziąć pod uwagę rozmaite koszty środowiskowe i społeczne, które w statystykach PKB są pomijane. Według Zygmunta Baumana, PKB jest "globalnym megakłamstwem, jeśli się go przyjmuje za miernik ludzkiego dobrobytu".