Najważniejsze teksty Malewskiej. Halina Bortnowska

Co chciałabym jeszcze raz przeczytać? Właściwie wszystko!

Już prawie nie rozpoznaję liter, dlatego napisałam, że "chciałabym przeczytać", a nie - że zamierzam tę lekturę podjąć w większym zakresie. Muszę czekać na audiobooki.

Na pierwszym miejscu stawiam czytanie dawnych, przez nią tworzonych numerów "Znaku". Była więcej niż redaktorem. Przez lat 27 pismo było jej pierwszoplanowym zadaniem i dziełem. W redagowaniu znajdowała wyraz jej własna droga i rozumienie potrzeb czytelników, potrzeb kultury i myśli polskiej. Cenzura ingerowała, ale znajdowaliśmy sposoby, by jednak pisać uczciwie o rzeczach istotnych. Warto dziś czytać tamte numery "Znaku", pamiętając, że są owocem pojmowania pracy redakcyjnej jako służby, jak podczas okupacji w komórce szyfrów. Stary "Znak" jest dostępny w internecie (www.miesiecznik.znak.com.pl , zakładka ARCHIWUM); czyta się i drukuje świetnie. Z tego zasobu szczególnie polecam numery 107 (z 1963 r.) i 193-194 (z 1970 r.).

Z książek zaś, zależy komu lekturę mam doradzić. Chcącym żyć pełnym odbiorem kultury polskiej "Żniwo na sierpie" - Malewska na tropach Norwida. Ofiarom "polityki historycznej" - "Sir Thomas More odmawia" i "Panowie Leszczyńscy". Rozmyślającym o chrześcijaństwie i o Kościele - "Przemija postać świata". Filmowcom fantastyczne wątki "LLW, czyli co może zdarzyć się jutro". Wychodzącym z Muzeum Powstania Warszawskiego "Czyste mieszkanie" (opowiadanie zamieszczone w numerze 626-627 "Znaku" z 2007 r.). A jeśli mielibyśmy się spotkać przy grobie Pani Hani czy pod tablicą jej pamięci - to jeszcze raz przeczytajmy, przed spotkaniem, "Apokryf rodzinny".

Wreszcie, polecałabym - gdyby zaistniało! - wydanie "Dzieł wszystkich" Hanny Malewskiej, w pięknej pomnikowej edycji. To zadanie dla godnego tego miana Instytutu Pamięci Narodowej. Towarzyszyć takiemu wydaniu powinno wznowienie książki Anny Głąb, "Ostryga i łaska", rozszerzone, ilustrowane.

Halina Bortnowska jest filozofką, teolożką, działaczką społeczną i publicystką. W latach 1960-1983 redaktorka miesięcznika "Znak". Współzałożycielka Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. Ostatnio wydała tom rozmów "Wszystko będzie inaczej" (z Jolantą Steciuk).