Najlepsza książka 2016 roku

Aneta Prymaka-Oniszk w swojej dokumentalnej książce przywraca pamięć o tych setkach tysięcy ludzi, dla których świat z dnia na dzień się skończył. Jak uzasadniało jury – zarówno w przypadku nominacji, jak i w uzasadnieniu werdyktu: „To cenna lekcja dla dzisiejszego, uwikłanego w geopolityczną politykę, czytelnika (...) to pionierskie opracowanie tematu bieżeństwa, doskonały reportaż historyczny, który łączy perspektywę lokalną z uniwersalnym doświadczeniem uchodźstwa”.
Sama autorka w komentarzu dla „Tygodnika” mówi: „Gdy zaczynałam pracę nad książką w 2012 r., nie było jeszcze tematu uchodźców. Szybko jednak pojawił się i analogie między wydarzeniami sprzed wieku a kryzysem migracyjnym, który wydarza się teraz na naszych oczach, narzuciły się same. Różnic jest oczywiście wiele, choćby kontekst społeczny, ekonomiczny czy polityczny, jednakże w wymiarze ludzkim schematy stawania się uchodźcą są bardzo podobne”.

ANETA PRYMAKA-ONISZK (ur. 1975) jest dziennikarką i reporterką. Publikowała m.in. w „Gazecie Wyborczej”, „Polityce”, „National Geographic” oraz miesięczniku „Karta”. Była rzecznikiem prasowym Centrum Nauki Kopernik w czasie jego powstawania. Wcześniej imała się różnych zajęć – od wypasania owiec na Sokólszczyźnie, przez księgowanie faktur tureckiej odzieżówki w podwarszawskich Ząbkach, budowanie obory w szwajcarskiej wiosce w Alpach, po robienie kebabów w pakistańsko-czeskiej knajpie w Londynie.
Bieżeństwo dotknęło bardzo wielu członków jej rodziny. Pod koniec 2012 r. postanowiła zająć się tym tematem zawodowo – od 2014 r. prowadzi stronę internetową biezenstwo.pl. Na część projektu, czyli przeprowadzenie cyklu rozmów „Co nam zostało z bieżeństwa?”, uzyskała stypendium Marszałka Województwa Podlaskiego. Jest też współautorką wystawy „Bieżeństwo – niezwykła historia zwykłych ludzi”, zrealizowanej przez Białowieski Park Narodowy. Książka „Bieżeństwo...” została nagrodzona Warszawską Premierą Literacką (książka listopada 2016) oraz nominowana do Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego za Reportaż Literacki 2016. Aktualnie pracuje nad reportażem dotyczącym powojennej „wymiany ludności” na polsko-białoruskim pograniczu. Pochodzi z Knyszewicz na Sokólszczyźnie, na co dzień mieszka w Warszawie.

„BIEŻEŃSTWO 1915. ZAPOMNIANI UCHODŹCY”, ANETA PRYMAKA-ONISZK, Czarne, Wołowiec 2016