Kardynał Ryś dotrzymał słowa. W łódzkim Kościele powstała komisja do badania pedofilii

Metropolita łódzki zgodnie z wcześniejszą zapowiedzią powołał niezależną komisję historyczną do zbadania zjawiska wykorzystania seksualnego osób małoletnich w archidiecezji łódzkiej.

 – Są dwa główne cele komisji: opisanie historycznej prawdy z wnioskami, które mają też mieć użyteczność prewencyjną, oraz dotarcie do osób poszkodowanych, o których jeszcze nie wiemy, i spotkanie z nimi – mówił „Tygodnikowi Powszechnemu” kard. Grzegorz Ryś. 

Łódzka komisja ds. zbadania zjawiska pedofili

Komisja będzie badać przypadki wykorzystania małoletnich na terenie archidiecezji łódzkiej w latach 1945-2025. Jej przewodniczącym został sędzia Sądu Apelacyjnego w Łodzi oraz wykładowca w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury dr Michał Kłos. 

W skład grupy powołani zostali psycholog, terapeuta i seksuolog dr Elżbieta Wróblewska i historyk dr Sebastian Adamkiewicz. Rzecznikiem prasowym komisji został dziennikarz Łukasz Głowacki.

14 listopada, podczas prezentacji komisji, kard. Ryś podkreślił, że choć grupa ma charakter historyczny, to nie można wykluczyć, że jej praca będzie miała skutki w postaci dochodzeń prawnych. Komisja ma opracować raport końcowy, który będzie opublikowany.

Motywacje kard. Rysia

Po raz pierwszy o decyzji powołania grupy ekspertów kard. Ryś wspomniał w liście do diecezjan odczytanym 20 lipca. Zapowiedział wtedy, że gremium zacznie działać na jesieni. Niewątpliwie jego decyzję przyśpieszyły te, które zapadły na czerwcowym zebraniu plenarnym Episkopatu Polski i odsunięcie abp. Wojciecha Polaka od prac komisji ogólnopolskiej.

W liście metropolita łódzki napisał:

„Wszyscy z pewnością słyszeliście o trwających od przeszło dwóch lat pracach, kierowanych przez Księdza Prymasa, zmierzających do ustanowienia przez Episkopat Polski komisji niezależnych ekspertów do zbadania zjawiska wykorzystywania seksualnego osób małoletnich w Kościele katolickim w Polsce.

Wiecie też, że na czerwcowym posiedzeniu Konferencji Biskupów – prace w dotychczasowym kształcie zostały zatrzymane, i powierzone biskupowi Sławomirowi Oderowi – dla ich ewaluacji i – zapewne – przemodelowania. Wielu z Was o to pyta; wielu wyraża zaniepokojenie i zawód, wręcz protest”.

Bp Oder zasłużył się m.in. szybkim przeprowadzeniem procesu kanonizacyjnego Jana Pawła II, bez szczegółowego badania, jaką wiedzę na temat pedofilii w Kościele posiadał papież Polak i czy adekwatnie reagował.

Lokalne inicjatywy w polskim Kościele

Kardynał Ryś wtedy zastrzegał, że jego ruch nie jest „znakiem sprzeciwu” wobec decyzji Episkopatu, zapewniając, że gdy tylko komisja ogólnopolska zacznie działać, „komisja »łódzka« włączy się z pełnym zaangażowaniem w jej prace”. Dał jednak do zrozumienia innym biskupom, że powinni w swoich diecezjach także powołać podobne gremia, nie czekając na komisję dla całego Kościoła w Polsce.

Łódzka komisja jest drugim lokalnym zespołem badawczym zajmującym się zjawiskiem pedofilii w polskim Kościele. Na podobne rozwiązanie zdecydował się w październiku 2024 r. biskup gliwicki Artur Ważny, powołując komisję „Wyjaśnienie i Naprawa”. Efekty prac łódzkiego zespołu będzie można śledzić pod adresem komisjahistoryczna.pl.