Nagrodzone Bookerem „Ciało” Davida Szalaya już w polskim przekładzie

To szósta książka brytyjskiego pisarza węgierskiego pochodzenia, który polskim czytelnikom może być znany między innymi z „Turbulencji” (2020). Bohaterem najnowszej powieści Szalaya jest István, chłopak z Węgier. 

Autor rzuca nas po świecie razem ze swoim bohaterem: po kilku pierwszych zdaniach rozdziału każe nam rozpoznać, ile István ma obecnie lat, czym się zajmuje, gdzie jest i co się właśnie wydarzyło, zostawiając nas przy tym z układanką poszlak i białych plam. Informacji jest w sam raz tyle, by podążać za bohaterem, ale za mało, by wydawać na jego temat kategoryczne sądy. 

Przykład: kiedy István trafia do wojska, jego służba w Iraku opisana jest głównie przez limbo oczekiwania na powrót do kraju. Najpierw pojawia się opis przygniatającej nudy nad hotelowym basenem w Kuwejcie, potem napędzana narkotykami impreza w Budapeszcie.

O tym, co naprawdę wydarzyło się podczas wojny, dowiadujemy się dopiero z rozmów Istvána z terapeutką. Wyjaśnienie tego zabiegu pisarskiego tkwi w samej postaci: jako dorosły mężczyzna István nie ufa słowom. Rozmowa z drugim człowiekiem wydaje mu się nieudolnym tłumaczeniem z obcego języka. 

Słowa, a nawet myśli sprowadzają emocje do ich uproszczonych form i redukują złożoność rzeczywistości. Są niewystarczające, a używając ich, najprawdopodobniej nie zostaniemy zrozumiani. Może to lekcja z powieści Alberta Camusa? Minimalizm i dystans prozy Szalaya sprawia, że momenty, w których István wreszcie opuszcza gardę, eksplodują całą stłumioną wcześniej energią. Warto na ten moment poczekać.