Jak czytać pieczęć

Wostatnim tygodniu stycznia archeolodzy prowadzący badania w okolicy byłej świątyni jerozolimskiej odkryli w stercie starożytnych śmieci niewielką (2 cm na 1,7 cm) kamienną pieczęć. Na materiale przypominającym miękką glinę twórca wyrzeźbił dwóch brodatych kapłanów odprawiających modły przy ołtarzu, na szczycie którego umieszczono symbol półksiężyca.
Czyta się kilka minut

Prawdziwą sensacją wydawało się, że według prowadzącej badania prof. Eilat Mazar pod rysunkiem wyryto litery układające się w napis "Temach". Imię takie pojawia się na zapisanej w Księdze Nehemiasza liście Izraelitów, którzy powrócili do Palestyny z niewoli babilońskiej. Czytamy w niej, że synowie Temacha byli niewolnikami jerozolimskiej świątyni (Ne 7, 55). Według Mazar pieczęć mogła więc powstać w latach 538-445 p.n.e. i należeć do rodziny, o której wzmianka znajduje się w Biblii.

Po ostrej krytyce ze strony innych archeologów (m.in. Ryana Byrne’a z Rhodes College w Memphis) badaczka wycofała się ze swoich hipotez. Okazało się bowiem, że odczytała inskrypcję od prawej do lewej strony (jak wszystkie pisma Semitów Zachodnich), podczas gdy powinno się ją czytać jak lustrzane odbicie: napis na pieczęci jest bowiem odbiciem prawdziwego.

W rzeczywistości na pieczęci widnieje żydowskie imię Szelomit. W połowie pierwszego tysiąclecia p.n.e. było ono dość popularne, co uniemożliwia powiązanie zabytku z konkretną osobą bądź rodem. Co więcej, według analizy Ryana Byrne’a, pieczęć może być o dwa wieki starsza, niż to oceniła Mazar, a powstać mogła nie w Babilonii, ale na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego.

Niektórzy naukowcy wskazują jednak, że imię "Szelomit" może oznaczać ród żydowski wspomniany w Księdze Ezdrasza (Ezd 8, 10) lub kobietę wymienioną w rodowodach repatriantów babilońskich w Pierwszej Księdze Kronik (1 Krn 3, 19).

MaM/KAI, "Jerusalem Post"

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Najniższa cena przed promocją 29,90 zł

1.00 zł
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką 1.00 zł

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz
0.00 zł
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką 29.90 zł

Artykuł pochodzi z numeru TP 07/2008