Chłodno na gorący temat

Zadeklarowanie "raczej chłodnego stosunku" do odziedziczonej po poprzedniku innowacji wywołało gorące reakcje przedstawicieli Kościoła. Przewodniczący Rady Episkopatu Polski ds. Środków Społecznego Przekazu i współprzewodniczący Komisji Wspólnej Rządu i Episkopatu abp Sławoj Leszek Głódź ocenił wypowiedź ministra jako "nieroztropną i szkodliwą". Jego zdaniem, decyzja o nieuwzględnianiu religii w obliczaniu średniej dyskryminowałaby wierzących różnych wyznań. "Religia jest zakorzeniona w polskiej tradycji i dlatego pomijanie tego wymiaru jest niczym innym, jak tylko dyskryminacją ludzi wierzących, a zwłaszcza, że jest to prawo do religii, a nie łaska - powiedział abp Głódź. - Jeżeli minister Legutko chce konfliktu i dysharmonii społecznej, to będzie ją miał. Zapowiedź zniesienia religii z listy przedmiotów wliczanych do średniej bez konsultacji z Kościołem uważam za arogancję. Episkopat za kilka dni zajmie oficjalne stanowisko w tej sprawie. Religia nie jest polem do eksperymentów, a Kościół manekinem, na którym można sobie prowadzić badania". Również kard. Stanisław Dziwisz wyraził zdziwienie wypowiedzią prof. Legutki. "Nie chcielibyśmy wrócić do czasów walki z religią w szkole" - powiedział przed kamerami. Po tych wypowiedziach od nowa rozgorzała w mediach dyskusja o miejscu i charakterze nauczania religii w szkole.

W sobotę 18 sierpnia, w godzinach popołudniowych, poprosiłem profesora-ministra o dokładniejsze wyjaśnienie przyczyn "chłodnego stosunku" do rozporządzenia.

- Po pierwsze - powiedział "Tygodnikowi" Ryszard Legutko - rozporządzenie ministra Giertycha zostało wydane 13 lipca, czyli niewiele ponad miesiąc temu, i to rodzi mnóstwo problemów praktycznych. Są wakacje, więc nie jestem w stanie stwierdzić, jak dalece szkoły są do tego przygotowane. A chodzi głównie nie tyle o religię, ile o etykę [podr. AB]. Bo otwiera się zupełnie nowe zagadnienie, którego do tej pory nie było. Ogromna większość uczniów wybierała religię, byli katecheci i katechetki, i rzecz się toczyła mniej więcej spokojnie. W tej chwili wszystkie szkoły będą musiały zaoferować etykę, bo także ten przedmiot będzie się liczył do średniej. Kto to będzie wykładał? Jak? Nie wiem i w ciągu dwóch tygodni nie będę w stanie się dowiedzieć. Podejrzewam, że wszystko jest w stadium szczątkowym.

Drugi problem jest natury prawnej. - Istnieje pewność, że rozporządzenie zostanie zaskarżone, i to nie tylko przez środowiska polityczne niechętne religii, oraz duże prawdopodobieństwo, że zostanie ono uznane za niekonstytucyjne - kontynuuje Ryszard Legutko. - Prawdopodobnie stanie się to (ze względu na długie procedury) już po moim odejściu z resortu, ale ja nie myślę tymi kategoriami. To będzie problem dla szkół, dla katechetów, dla dzieci i dla wszystkich. Więc nie mogę tego podpisać, to znaczy kontrasygnować.

Tego samego dnia ok. godziny 22.00 na stronie internetowej Centrum Informacyjnego Rządu można było przeczytać: "Rząd działa zgodnie z postanowieniami Komisji Wspólnej Rządu i Episkopatu, w związku z czym ocena z religii będzie wliczana do średniej ocen na świadectwie".

I tym razem poprosiłem ministra o komentarz. - Właśnie się dowiedziałem - powiedział Ryszard Legutko - że włączenie oceny z religii do średniej zostało uzgodnione przez Komisję Wspólną Rządu i Episkopatu, a w związku z tym nie mam specjalnego pola manewru. Rozporządzenie zatem wchodzi w życie 1 września i zobaczymy, jakie będą konsekwencje.

Niewątpliwie po ogłoszeniu rządowego komunikatu poszły w górę notowania premiera u zwolenników wliczania oceny z religii do średniej. Wątpliwości dotyczące bliższych (organizacyjnych) i dalszych (legislacyjnych) konsekwencji wprowadzenia rozporządzenia pozostają. Ale to już kłopoty dla rządów przyszłej kadencji.