Seniorzy, którzy ukończyli sto lat, już od stycznia przyszłego roku będą pobierać tzw. świadczenie honorowe, czyli comiesięczny dodatek do emerytury w wysokości 6246,13 zł brutto. Po ostatniej podwyżce, wprowadzonej w marcu, ZUS dopłacał stulatkom do emerytury po 5540,25 zł miesięcznie, budżet naszej narodowej ubezpieczalni nie powinien zatem mieć problemów z wcieleniem tej decyzji w życie – tym bardziej że liczba osób uprawnionych do świadczenia honorowego ledwie przekracza obecnie sześć tysięcy.
Komu przysługuje emerytura dla stulatka?
Z punktu widzenia księgowych Zakładu wyzwaniem nie będzie jednak sama podwyżka, lecz zapisana w ustawie o świadczeniu honorowym coroczna waloryzacja począwszy już od 1 marca 2025 roku. Dodatek dla stulatków rosnąć będzie wraz z emeryturą mniej więcej proporcjonalnie do inflacji. Kolejną istotną zmianą jest zagwarantowanie prawa do świadczenia na poziomie ustawowym, co oznacza, że będzie ono przysługiwać automatycznie każdemu polskiemu obywatelowi po ukończeniu stu lat.
Jeśli potencjalny beneficjent ma prawo do emerytury, ZUS po prostu powiększy mu comiesięczną wypłatę o ten dodatek. Jeżeli jej nie pobiera, będzie musiał wystąpić o świadczenie do Zakładu, będzie to jednak formalność.
Obecnie comiesięczne świadczenie honorowe przyznaje oddzielną decyzją prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na mocy decyzji prezesa Rady Ministrów z 1972 roku. Odmowy zdarzają się rzadko, bo choć dodatek formalnie funkcjonuje jako tzw. świadczenie wyjątkowe, w praktyce od dawna wypłacany jest rutynowo każdemu, kto skończy sto lat i ma polskie obywatelstwo.
Ile wyda ZUS na emerytury dla stulatków?
Dla polskiego systemu ubezpieczeń społecznych, który mierzy się – tak jak jego odpowiedniki z większości krajów wysoko rozwiniętych – z konsekwencjami szybko postępującego starzenia się społeczeństwa, wyzwaniem może być także szybko rosnąca liczba uprawnionych do świadczenia honorowego.
W przyszłym roku wypłata dodatku obciąży budżet ZUS kwotą około 30 mln zł, ale w ciągu zaledwie sześciu najbliższych lat, jak pokazują prognozy demograficzne, liczba uprawnionych do świadczenia honorowego wzrośnie do 13 tysięcy osób.
W połowie stulecia, kiedy w wiek sędziwy wejdzie pokolenie wyżu demograficznego, liczba stulatków w polskiej populacji wzrośnie do około 60 tysięcy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych będzie wtedy zmagać się jednocześnie z postępującym spadkiem czynnych zawodowo płatników i wzrostem liczby uprawnionych do świadczeń emerytalnych.
Nie da się wykluczyć, że utrzymywanie wypłat dodatku dla stulatków, którego wysokość w międzyczasie zostanie wielokrotnie zwaloryzowana, będzie w takich warunkach po prostu niemożliwe. Z tego powodu ZUS wolałby utrzymać dotychczasowy, formalnie uznaniowy charakter tego świadczenia.
„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.
