Znalezione w Etiopii zęby rzucają światło na początki naszej ewolucji

Opisana przed dekadą przez Briana Villmoare’a i współpracowników żuchwa z kilkoma zębami (znana pod niezbyt ekscytującą nazwą katalogową LD 350-1), znaleziona na etiopskim stanowisku Ledi-Geraru w regionie Afar, pozostaje najstarszą skamieniałością zaliczaną do rodzaju ludzkiego – jej wiek określa się na ok. 2,8 mln lat. 

Żuchwa starsza niż człowiek

Niewiele możemy powiedzieć o istocie, po której ta żuchwa pozostała (dlatego autorzy odkrycia nie sprecyzowali jej przynależności gatunkowej), poza tym, że jej mniej masywne kości i drobniejsze zęby bardziej przypominały kości i zęby ludzi niż zęby australopiteków. Istnienie żuchwy z Ledi-Geraru sprawia, że każda kosteczka hominidów pochodząca z tego okresu – a także z tego regionu – wywołuje w paleoantropologii poruszenie. Polujemy w końcu na ślady domniemanej populacji, z której wzięli się ludzie.

Nic więc dziwnego, że echo wśród badaczy ewolucji człowieka wywołała najnowsza publikacja zespołu Briana Villmoare’a, który zaprezentował w „Nature” kolejne skamieniałości z Ledi-Geraru, datowane na ok. 2,6-2,8 mln lat. Tym razem paleoantropolodzy opisali kilkanaście zębów hominidów – w tym zestawie są okazy wyglądające na ludzkie oraz takie, które trzeba przypisać australopitekom, ale, co ciekawe, różnią się one morfologią od innych znanych zębów australopiteków. A więc reprezentują nieopisaną jeszcze populację lub gatunek.

Nowe zęby z Ledi-Geraru

To oznacza, że w okresie 2,5-3 mln lat temu, czyli w czasie, gdy doszło do domniemanego wyłaniania się linii ewolucyjnej człowieka, w regionie Afar było całkiem tłoczno. Żyły tam już istoty, które przynajmniej na podstawie anatomii zębów przypominały ludzi (pozostała po nich żuchwa LD 350-1 oraz kilka nowych znalezionych zębów), a także opisany pod koniec XX w. gatunek Australopithecus garhi (reprezentowany przez fragment czaszki sprzed 2,5 mln lat) – oraz kolejna, niesprecyzowana linia australopiteków, reprezentowana przez nowo odkryte zęby.

Pamiętać też trzeba, że najsłynniejszą mieszkanką regionu Afar była żyjąca ok. 3,2 mln lat temu Lucy, której gatunek określa się jako Australopithecus afarensis, jednak jego ślady znikają ok. 2,95 mln lat temu – ta populacja mogła dać początek tym wszystkim młodszym liniom ewolucyjnym. Przynajmniej w Afarze nie znaleźliśmy śladów „masywnych australopiteków”, czyli parantropów, które ok. 2,7 mln lat temu zaczęły przemierzać region Wielkich Jezior Afrykańskich. No, przynajmniej jak dotąd tych śladów nie znaleźliśmy.