paleoantropologia: najważniejsze informacje

Od lewej: La Chapelle, 50-60 tys. lat (linia neandertalczyków); Homo floresiensis, 60-100 tys. lat (hobbit z Flores); Harbin, 140-300 tys. lat (linia denisowian); Jabel Irhud, 300 tys. lat (wczesny H. sapiens) // materiały prasowe

Ewolucja człowieka: nasza wiedza o jej przebiegu coraz bardziej się komplikuje

Łukasz Kwiatek
Kilkaset tysięcy lat temu rodzaj ludzki był niemal tak zróżnicowany jak w tolkienowskim Śródziemiu. Jak do tego doszło? Nie wiemy, a najnowsze badania wskazują…
„Trzy gracje” (fragment), Peter Paul Rubens, ok. 1638-40 r., Muzeum Prado // akg-images / BE&W

Powinniśmy docenić nasze ciała. Homo sapiens to udany projekt ewolucji

Wojciech Brzeziński, Juan Luis Arsuaga
Juan Luis Arsuaga, antropolog, autor książki „Ciało. Arcydzieło siedmiu milionów lat ewolucji”: Nasze ciała są doskonale przystosowane. Tylko czasem zapominamy…
Neandertalczyk, model - rekonstrukcja: Elisabeth Daynes // Elisabeth Daynes / SPL / East News

Kanibalizm neandertalczyków – co mówią kości o ofiarach?

Łukasz Kwiatek
Naukowcy z Université de Bordeaux opisali szczątki neandertalskich kobiet i dzieci, które zostały zabite i zjedzone w jaskini Troisième w Belgii.
Lucas Deleze, współautor odkrycia, porównuje jeden ze znalezionych zębów z fragmentem szczęki australopiteka znalezionym na innym stanowisku w Etiopii. // Fot. AMY RECTOR / MATERIAŁY PRASOWE ARISONA STATE UNIVERSITY

Znalezione w Etiopii zęby rzucają światło na początki naszej ewolucji

Łukasz Kwiatek
Około 2,5-3 mln lat temu w regionie Afar w Etiopii występowały przynajmniej trzy różne linie ewolucyjne hominidów. W tym ta, która mogła dać początek ludziom.
Rekonstrukcje wyglądu naszych przodków autorstwa fracunskiej rzeźbiarki Elisabeth Daynes. Od góry: rodzina neandertalska. W środku: Homo ergaster (H. erectus), Australopithecus africanus, Paranthropus boisei, Sahelanthropus tchadensis. Na dole: H. georgicus, A. afarensis (gatunek reprezentowany przez Lucy) // P. Plailly / E. Daynes / Science Photo Library / East News

Wszystkie twarze naszych przodków. Jak staliśmy się ludźmi

Kasper Kalinowski, Guido Barbujani
Guido Barbujani, genetyk i antropolog: Nasi małpi przodkowie byli biali. Pociemnieli, gdy stracili włosy. Jeszcze w epoce żelaza, w czasie mitycznego założenia…
Australopitek // Fot. Science Photo Library / East News

Epoka nie tylko kamienia

Łukasz Kwiatek
Gdy wyobrażamy sobie ludzi z epoki kamienia, pewnie widzimy jaskiniowca roztrzaskującego kość solidnym pięściakiem. A może ostrym kawałkiem tej samej kości…
Wnętrze Jaskini Wschodzącej Gwiazdy w RPA. Na jej dnie odkryto szczątki H. naledi / MATERIAŁY PRASOWE NETFLIKSA

Homo naledi i mity z Jaskini Kości

Łukasz Kwiatek
Nowy dokument Netfliksa znalazł się w centrum sporu o istotę człowieczeństwa. Jego bohater, odkrywca Homo naledi, ogłasza przewrót w myśleniu o ewolucji,…
W Muzeum Historii Naturalnej w Hongkongu. Październik 2020 r. / SOPA IMAGES/LIGHTROCKET VIA GETTY IMAGES

Kamienie i skanery

Kasper Kalinowski
Mózg człowieka najbardziej urósł w paleolicie – epoce kamienia. Czy to dlatego, że nasi przodkowie zaczęli wytwarzać narzędzia?
Różne rodzaje kamiennych narzędzi wykonanych technologią kanelowania, znalezione na stanowiskach archeologicznych Ameryki Północnej i Południowej. / R. CRASSARD ET AL. / PLOS ONE

Pierwszy amerykański wynalazek

Jakub Mejer
Niezależnie od siebie dwie prehistoryczne kultury oddalone o tysiące kilometrów zaczęły tworzyć podobne groty. Powstawały one jednak inaczej, w innym czasie i…
David Reich, genetyk i badacz historii ludzkich migracji. USA, Boston, 2018 r. / KAYANA SZYMCZAK / NEW YORK TIMES / EAST NEWS

Kto odkrył Amerykę

Łukasz Kwiatek
Coraz więcej dowodów wskazuje na to, że kolonizacja Nowego Świata rozpoczęła się dwa razy dawniej, niż sądziliśmy.
Przed Muzeum Neandertalczyków w Mettmann w Niemczech gości wita neandertalczyk / FEDERICO GAMBARINI / DPA / PAP

Ludzie tacy jak my

Łukasz Kwiatek
Zaledwie 100 tysięcy lat temu występowało obok siebie przynajmniej sześć różnych gatunków człowieka. Najnowsze odkrycia sprawiły, że musimy na nowo opowiedzieć…
/ TEL AVIV UNIVERSITY / EPA / PAP

Homo sapiens wyszli wcześniej

Łukasz Kwiatek
177–194 tys. lat liczą skamieniałe fragmenty szczęki (na zdj.)
Narzędzia kamienne odnalezione obok najstarszych ludzkich skamieniałości w Maroku / MOHAMMED KAMAL / MPI VIA ZUMA WIRE

Czego nie wiemy o człowieku

Łukasz Kwiatek
Dzięki odkryciom dokonanym w 2017 r. uświadomiliśmy sobie, jak wiele wciąż nie wiemy o historii rodzaju ludzkiego, w tym także naszego gatunku. Czego dokładnie?