Papież uderza w tradycjonalizm

Franciszek ogłosił dokument „Traditionis ­custodes” , w którym radykalnie ograniczył możliwość odprawiania tzw. mszy trydenckiej, znosząc rozporządzenie Benedykta XVI, które pozwalało na taką celebrację praktycznie każdemu księdzu. Odtąd mszę w przedsoborowej formie będzie można sprawować tylko za pozwoleniem biskupa miejsca, i to nie w kościołach parafialnych. Nie będzie też można tworzyć nowych tradycjonalistycznych grup wiernych.

Franciszek motywuje swoją decyzję troską o jedność Kościoła. Wskazuje, że wiele grup tradycjonalistycznych kwestionuje prawomocność posoborowej liturgii Kościoła i tworzy swoisty „Kościół w Kościele”.

Rzeczywiście, od czasu Benedykta XVI środowiska tradycjonalistyczne prężnie się rozwijały, także na poziomie teologicznym. W Kościele powstał silny konserwatywny nurt, krytykujący, nieraz bardzo ostro, posoborowe reformy, a w szczególności kierunek, w jakim Franciszek prowadzi Kościół (zdarzały się nawet głosy kwestionujące przywództwo obecnego papieża).

Papieską decyzję można więc – na poziomie kościelnej polityki – zrozumieć.

Niestety, jest ona sprzeczna z wizją Kościoła, jaką sam Franciszek rozwija w swoich doktrynalnych dokumentach: wspólnoty zdecentralizowanej, gdzie ceni się oddolne inicjatywy wiernych, a rolą autorytetów jest nie tyle wymuszanie posłuszeństwa i zastępowanie sumień, co cierpliwe towarzyszenie, także błądzącym.

Po co zakazy, skoro sam Franciszek pochwala różnorodność, w której każda i każdy przynosi „bogactwo swoich własnych wierzeń i przekonań, każda i każdy z własnym głosem” („Fratelli tutti” 8), oraz uznaje, że „prawdziwe pojednanie nie ucieka od konfliktu, lecz jest osiągane w konflikcie, przezwyciężając go poprzez dialog” (FT 244)?

Jak pogodzić politykę prawnych ograniczeń z wyrażoną w modlitwie wiarą: „Prosimy Boga o umocnienie jedności w Kościele, jedności wzbogaconej różnicami, pojednanymi dzięki działaniu Ducha Świętego” (FT 280)?©℗