Reklama

Po co w szkole ewolucja

Po co w szkole ewolucja

08.12.2016
Czyta się kilka minut
W projekcie nowej podstawy programowej z biologii dla szkół podstawowych zmarginalizowano nauczanie o ewolucji – alarmuje Komitet Biologii Środowiskowej i Ewolucyjnej PAN.
Źródło: wikipedia.pl
A

Autorzy komunikatu opublikowanego m.in. na facebookowym profilu Komitetu przypominają słynny esej jednego z autorów ewolucyjnej syntezy Theodosiusa Dobzhansky’ego („Nothing in Biology Makes Sense Except in the Light of Evolution”), który przekonywał, że nic w biologii nie ma sensu, jeżeli jest rozpatrywane w oderwaniu od ewolucji. A właśnie tak mogą wyglądać lekcje biologii w szkole podstawowej.

Komitet wskazuje, że w nowej podstawie programowej z listy celów kształcenia usunięto zapis „[uczeń] wskazuje ewolucyjne źródła różnorodności biologicznej”, zaś z treści kształcenia usunięto wymaganie szczegółowe „[uczeń] przedstawia źródła wiedzy o jej [tj. ewolucji] przebiegu”. To grozi tym – piszą autorzy komunikatu – że „szkolna biologia staje się zbiorem faktów do nauczenia się na pamięć, w mniejszym stopniu natomiast jest narzędziem do wyjaśniania otaczającego świata”. 

Ewolucja nie jest jedną z wielu dziedzin biologii – taką, jak np. anatomia układu krwionośnego czy oddechowego, bez znajomości których uczeń straci wiedzę na temat pewnego wycinka ożywionej przyrody. Ewolucjonizm to dziedzina, która sprawia, że wszystkie dziedziny biologii (i nie tylko biologii) są z sobą powiązane. Właśnie ze względu na ewolucję organizmy mają taką budowę i cechują się takim zachowaniem, o jakich uczniowie dowiadują się na lekcjach poświęconych układowi ruchowemu, interakcjom pomiędzy organizmami czy zjawiskom zachodzącym w całych ekosystemach. Dobzhansky nie przesadzał, gdy pisał, że w biologii nic nie ma sensu bez ewolucji – bez jej znajomości uczniowie stracą szerszą – jedyną pełną – perspektywę, za sprawą której wszystkie dziedziny biologii układają się w sensowną całość. Właśnie tę perspektywę nauczyciele biologii powinni pokazywać uczniom – a nowa podstawa programowa nie będzie od nich tego wymagać. 

Autorzy komunikatu podkreślają, że nie chodzi o wprowadzenie dodatkowego materiału do przyswojenia przez uczniów, lecz o potrzebę zadbania, by wszystkie treści przekazywane były w odpowiednim – czyli ewolucyjnym – kontekście. 

Nie oznacza to oczywiście – być może wbrew obawom twórców projektu nowej podstawy programowej – forsowania jakiegokolwiek światopoglądu na lekcjach biologii. Teoria ewolucji, jak każda teoria naukowa, nie rości sobie prawa do implikowania jakiejkolwiek metafizyki – w przeciwieństwie do pseudonaukowej koncepcji Inteligentnego Projektu, która ukazywana jest (coraz częściej także w Polsce: zob. wideo) jako alternatywa dla ewolucji.

Dobra zmiana w edukacji nastąpi, gdy szkoła będzie przygotowywać uczniów na starcie z falą antyintelektualizmu, która współcześnie coraz bardziej przybiera na sile. Marginalizacja ewolucji w programie nauczania biologii nie tylko nie wzmacnia tamy, która mogłaby zatrzymać tę falę, ale wręcz podkopuje jej fundamenty. A przecież nie o to w tym wszystkim chodzi, prawda?

Aktualizacja:

30 grudnia 2016 r. ukazała się nowa wersja projektu podstawy programowej z biologii dla szkół podstawowych. Znajomość ewolucji jako źródła różnorodności biologiczneej wróciła do celów ogólnych kształcenia, a w treściach kształcenia pojawiło się wymaganie znajomości źródeł wiedzy o przebiegu ewolucji.

Ten materiał jest bezpłatny, bo Fundacja Tygodnika Powszechnego troszczy się o promowanie czytelnictwa i niezależnych mediów. Wspierając ją, pomagasz zapewnić "Tygodnikowi" suwerenność, warunek rzetelnego i niezależnego dziennikarstwa. Przekaż swój datek:

Autor artykułu

Filozof i kognitywista z Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych oraz redaktor działu Nauka „Tygodnika”, zainteresowany dwiema najbardziej niezwykłymi cechami ludzkiej natury: językiem...

Dodaj komentarz

Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez Użytkowników w ramach komentarzy do Materiałów udostępnianych przez Usługodawcę.

Zapoznaj się z Regułami forum

Jeśli widzisz komentarz naruszający prawo lub dobre obyczaje, zgłoś go klikając w link "Zgłoś naruszenie" pod komentarzem.

Potencjalny wyborca nie powinien szukać przyczynowości, ma bezmyślnie powtarzać to czego go/ją nauczono

Za miliony genialnych rozwiązań jej gratuluję. Choćby za to, że w mojej szczęce są różne zęby z racji różnych funkcji jakie pełnią. Są więc siekacze, kły, zęby trzonowe oraz przedtrzonowe, Żaden genialny inżynier by na to nie wpadł aby mi dostarczyć różnych zębów dla mojej zróżnicowanej diety. Ale bezmyślna ewolucja owszem tak. Teoria ewolucji jest ekstremalnie demoralizująca ponieważ uczy tego, że ktoś ( coś ) co nie myśli znajduje miliony rozwiązań godnych co najmniej Nagrody Nobla. Bezmyślna ewolucja wymyśliła myślącego człowieka. Ufff chyba rzeczywiście mam problemy z logicznym myśleniem. Coś mi nie wychodzi znajdowanie przyczyny dla efektu końcowego. Siadł mi proces dedukcji. Czy to wina ewolucji ?

Ewolucja wcale nie jest taka genialna - zalicza mnóstwo wpadek. A mózg ludzki to wyjątkowo młoda i niedopracowana konstrukcja, coś jak telewizor 'Szmaragd" w latach 60-tych XX w. Nic dziwnego, że z myśleniem nie każdemu idzie jak po maśle. Proszę się jednak nie sromać. Wszak najważniejsza jest dusza, tę zaś Pan Bóg stworzył, nie żadna ewolucja. A Stwórca jak wiemy bierze do nieba najchętniej tych najbardziej przez los (i ewolucję) pokrzywdzonych.

Pozdrawiam

Rządzący nami ignoranci (żeby nie powiedzieć - idioci) uznali, że robienie z polskich dzieci ignorantów będzie działaniem właściwym. Logiczne.

jak będzie wyglądała ludzkość, gdy odwróci się proporcja czasowa - nauka "kontr" religia, przy obecnie zaledwie… 400 letniej nauce na serio. Już dziś, na przykładzie powyższej debaty słyszę "teologia nie nadąża, dopasowując się do faktów naukowych" z drugiej strony "60 procent populacji (w Polsce) wie (i wierzy w) ewolucjonizm, przy czym, owe 60 procent na temat genetyki ma jakiekolwiek pojęcie, reszcie, mam wrażenie można wmówić co "da teologia".

"...nic w biologii nie ma sensu, jeżeli jest rozpatrywane w oderwaniu od ewolucji...". Warto tylko mieć świadomość tego, że sama nauka biologii nie reprezentuje samej istoty sensu(celowości)-to zagadnienie filozofii(na gruncie intelektualnego dyskursu), która wykracza poza samą kategorię naturalis(do której należy także biologia). Co prawda i sama filozofia odkrywa poznawczą aporię istoty sensu w sokratejskim "wiem, że nic nie wiem". Ale redukcja nauki do natury, to także wyrzucenie poza obręb zainteresowań, samego sensu. A to prosta droga do apoteozy rzeczywistości jako "bezsensownego przypadku"; co ma w przypadku człowieka kolosalne konsekwencje: intelektualne i moralne

Biochemik Michael Behe oznajmił: „Nauka zrobiła gigantyczny postęp w zrozumieniu chemii życia, ale finezja i złożoność systemów biologicznych na poziomie molekularnym sparaliżowała naukowe próby wyjaśnienia ich pochodzenia. (...) Wielu naukowców tryumfalnie twierdziło, że te wyjaśnienia już są — albo prędzej czy później będą — w zasięgu ręki, lecz w fachowej literaturze naukowej nie można znaleźć podstaw do takich deklaracji. Co więcej, istnieją ważkie powody — wynikające z budowy samych systemów [biomolekularnych] — by uważać, że darwinowskie wyjaśnienie mechanizmów życia na zawsze pozostanie mgliste”.

Proszę nie podkopywać wiary redaktora Sporniaka.

Pan redaktor Sporniak stawia tezę, że to jakaś blokada psychiczna, tudzież lęki powodują, że niektórzy ludzie nie chcą przyjąć jako prawdziwej i niepodważalnej teorii ewolucji. Jest dokładnie odwrotnie. To strach przed ośmieszeniem z tej racji, że teoria ewolucji jest forsowana jako jedyna i niepodważalna powoduje, że ludzie w zdecydowanej swojej większości nie próbują nawet stawiać pytań gdy targają nimi wątpliwości w kwestiach związanych z teorią ewolucji. Chyba wyjątkiem w świecie są Stany Zjednoczone Ameryki gdzie ludzie o znanych nazwiskach i sporym dorobku naukowym mają odwagę aby krytykować teorię ewolucji. W Polsce niestety przeważają tchórze i konformiści. A tu jeden z bardzo wielu typowych dla USA głosów. https://www.youtube.com/watch?v=VHeSaUq-Hl8
Zaloguj się albo zarejestruj aby dodać komentarz

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]