Reklama

Między swobodą a uwięzieniem

17.10.2004
Czyta się kilka minut
Nagrodę Nobla z fizyki przyznano za odkrycie asymptotycznej swobody w teorii oddziaływań silnych. Brzmi to dość abstrakcyjnie, ale asymptotyczna swoboda ma podstawowe znaczenie dla naszego istnienia. Bez niej nie byłoby materii w znanej postaci, a Wszechświat byłby wypełniony mało atrakcyjną (z naszego punktu widzenia) zupą kwarkowo-gluonową.
W

W latach 60. ubiegłego wieku wyróżniano cztery rodzaje oddziaływań. Oddziaływania elektromagnetyczne miały opis klasyczny (Maxwella) oraz kwantowy (elektrodynamika kwantowa). Oddziaływania słabe, odpowiedzialne np. za promieniotwórczość naturalną, były opisywane skuteczną, lecz niesatysfakcjonującą uczonych teorią Fermiego. Oddziaływania silne, odpowiedzialne za oddziaływania między protonami i neutronami w jądrach atomowych, opisywała teoria Yukawy, niestety całkowicie niezgodna z atrakcyjną hipotezą M. Gell-Manna o istnieniu tzw. kwarków, czyli najmniejszych cząstek materii. Według tej hipotezy bariony, np. protony czy neutrony, składają się z trzech kwarków, natomiast mezony, np. piony, z kwarku i antykwarku (nazwę “kwark" Gell-Mann zapożyczył ze zdania “Three quarks for Muster Mark!" z powieści ,,Finnegans Wake" Jamesa Joyce’a). I ostatni rodzaj oddziaływań: grawitacyjne...

3916

DZIĘKUJEMY, ŻE NAS CZYTASZ!

Żeby móc dostarczać Ci więcej tekstów najwyższej dziennikarskiej próby, prosimy Cię o wykupienie dostępu. Wykup i ciesz się nieograniczonym zasobem artykułów „Tygodnika”!

Tak, chcę
czytać więcej »

Masz już konto? Zaloguj się

Napisz do nas

Chcesz podzielić się przemyśleniami, do których zainspirował Cię artykuł, zainteresować nas ważną sprawą lub opowiedzieć swoją historię? Napisz do redakcji na adres redakcja@tygodnikpowszechny.pl . Wiele listów publikujemy na łamach papierowego wydania oraz w serwisie internetowym, a dzięki niejednemu sygnałowi od Czytelników powstały ważne tematy dziennikarskie.

Obserwuj nasze profile społecznościowe i angażuj się w dyskusje: na Facebooku, Twitterze, Instagramie, YouTube. Zapraszamy!

Newsletter

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]