Kontrola, nie cenzura

Światowy Dzień Środków Społecznego Przekazu wypada w tym roku 23 maja, jednak lokalne Episkopaty mogą ustalić inny termin (w Polsce obchody przesunięto na 19 września). Od 1986 r. na papieskim orędziu widnieje natomiast zawsze data 24 stycznia - tego dnia Kościół wspomina św. Franciszka Salezego, patrona dziennikarzy.

Media mogą być dla rodziny w równym stopniu zagrożeniem i szansą - tak brzmi generalna teza papieskiego dokumentu. Jan Paweł II rozważa, jaki użytek z mediów czyni dziś człowiek, a zarazem, jaki styl życia rodzinnego dziennikarze prezentują społeczeństwu. To ważne m.in. dlatego, że “wielkość moralna osoby rośnie bądź maleje" w zależności nie tylko od słów, jakie człowiek wypowiada, ale również od przekazu, jaki decyduje się odbierać - pisze Jan Paweł II.

Dzięki środkom przekazu rodzina ma dziś niemal “nieograniczone możliwości uzyskiwania informacji, wychowania, ubogacenia kulturowego, a nawet rozwoju duchowego". Z drugiej strony te same media mogą promować “wypaczoną wizję życia, rodziny, religii i moralności" - dysponują zatem władzą “umacniania bądź deptania tradycyjnych wartości". Dziennikarze przedstawiają życie rodzinne często w sposób “wrażliwy, realistyczny, ale i tolerancyjny", wysuwając na plan pierwszy takie wartości jak miłość, wierność, przebaczenie i poświęcenie dla bliskich. Papież zaznacza, że dotyczy to także programów, w których mówi się o “upadkach i rozczarowaniach, (...) napięciach, konfliktach, niepowodzeniach, błędnych decyzjach i dotkliwych ciosach" w życiu rodzinnym - jednak w taki sposób, aby “odróżnić prawdziwą miłość od jej wypaczenia". Z drugiej strony zbyt często środki przekazu pokazują w sposób bezkrytyczny “niewierność, stosunki pozamałżeńskie oraz brak moralnej i duchowej wizji umowy małżeńskiej". Czasem też “lansuje się rozwód, antykoncepcję, aborcję i homoseksualizm".

Odpowiedzialni za zablokowanie takich przekazów są właściciele mediów i dziennikarze, władze publiczne oraz rodzice. Dziennikarze winni “oprzeć się naciskom komercyjnym czy wymaganiom podporządkowania się świeckim ideologiom", bowiem “stawka w tej grze jest wysoka": każdy “zamach na podstawową wartość rodziny jest zamachem na prawdziwe dobro ludzkości" - tłumaczy Jan Paweł II. Z kolei władze nie mogą podejmować decyzji w dziedzinie mediów na podstawie “wątpliwej jakości argumentów wolnomyślicielskich". Papież zaznacza: “Konieczne jest, aby - nie uciekając się do cenzury - władze wprowadziły politykę i procedury regulacji dla zagwarantowania, że środki społecznego przekazu nie będą działać na szkodę rodziny".

Bardzo szczegółowe są papieskie wskazania dla rodziców: powinni jako pierwsi wyjaśniać dzieciom, czym są środki przekazu oraz uczyć “umiarkowanego, krytycznego, czujnego i ostrożnego posługiwania się nimi". Nawet małe dzieci można nauczyć, że medialny przekaz często zachęca np. do kupienia towaru albo niemoralnego zachowania. Rodzice muszą też wprowadzić w domu reguły korzystaniu ze środków przekazu. Chodzi tu o “zaplanowanie i zaprogramowanie posługiwania się nimi, surowe ograniczenie czasu, jaki dzieci im poświęcają i uczynienie z rozrywki wspólnego przeżycia, zakaz używania niektórych środków przekazu i okresowe wyłączanie ich wszystkich, aby znaleźć miejsce na inne zajęcia rodzinne". Papież podkreśla, że rodziny “muszą jasno mówić producentom, twórcom reklam i władzom publicznym, co im się podoba, a czego sobie nie życzą".