Szanowny Użytkowniku,

25 maja 2018 roku zaczyna obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). W związku z tym informujemy, że wprowadziliśmy zmiany w Regulaminie Serwisu i Polityce Prywatności. Prosimy o poświęcenie kilku minut, aby się z nimi zapoznać. Możliwe jest to tutaj.

Rozumiem

Reklama

Im dalej w las...

Im dalej w las...

01.12.2014
Czyta się kilka minut
„Leśna mafia” jest opowieścią o skutkach masowej industrializacji lasów, przeprowadzonej na gigantyczną skalę.
T

Ta niepozorna książka musi być dla Polaków zaskoczeniem. W powszechnej (nie tylko polskiej) opinii cała Skandynawia to teren ekologiczny, dziki, gdzie człowiek żyje w zgodzie z naturą. O tym, że prawda jest nieco bardziej skomplikowana, przekonywał onegdaj na łamach „Tygodnika Powszechnego” Adam Wajrak, zwracając uwagę, że Skandynawowie wybili w pień wszystkie duże drapieżniki. Podobnym tropem idzie w swojej najnowszej książce Maciej Zaremba Bielawski. „Leśna mafia” to wstrząsająca, choć napisana suchym, oszczędnym językiem opowieść o historii pewnego fałszu. Szwecja zmienia stopniowo naturalne lasy w potężne plantacje drzewne, co z ekologiczną gospodarką nie ma nic wspólnego. „Turysta z Hamburga, zwabiony do Norrlandii perspektywą spływu kajakowego w otoczeniu »dziewiczej natury«, mądrze zrobi, zabierając ze sobą nocnik. Jeśli bowiem będzie musiał zejść na ląd, może się okazać, że las wzdłuż rzeki ma ledwie pięć metrów szerokości. Za tymi kulisami rozpościera się pole bitwy. Pniaki, karcze, koleiny wypełnione wodą, może nawet zapomniana beczka po oleju napędowym. To też rodzaj atrakcji” – ironizuje autor „Higienistów”.
„Leśna mafia” jest opowieścią o skutkach masowej industrializacji lasów, przeprowadzonej na skalę znacznie szerszą niż na przykład w Polsce, gdzie ostało się jeszcze trochę terenów naturalnych. W Szwecji rzecz ma się inaczej – las ma być przede wszystkim źródłem szybkiego i pewnego dochodu, zapleczem dobrze prosperującego biznesu. Tym, co wyróżnia Szwedów spośród nacji prowadzących intensywną gospodarkę leśną, jest jednak zdecydowanie. Konsekwencja, z jaką Szwedzi planują kolejne plantacje, ma w sobie coś zatrważającego.
Właściwie co w tym złego? – może zapytać czytelnik. Jaką różnicę między lasem naturalnym a produkcyjnym odczuwają turysta, miejscowy chłop, dziennikarz? Co za różnica, czy spacerujemy po żywicznym, choć posadzonym ręką człowieka lesie iglastym, czy też po nizinnej Puszczy Białowieskiej?
Dla przyrody jest to oczywiście różnica zasadnicza. Zaremba Bielawski pokazuje jednak coś jeszcze ważniejszego: nieoczekiwaną tęsknotę, jaka rodzi się w pragmatycznych do bólu Szwedach. Pozbawieni naturalnych lasów, odczuwają trudny do opisania brak, jak gdyby najbardziej nawet nowoczesny człowiek potrzebował kontaktu z pierwotną, dziką puszczą. Las sadzony pod linijkę nie daje najwyraźniej takiego ukojenia jak dziki labirynt. Szwedzi zostali tej alternatywy pozbawieni.
Czy jest w „Leśnej mafii” coś, co daje nadzieję? Oczywiście. Autor napisał bowiem książkę o tym, jak zagrożony pozbawieniem kontaktu z choćby namiastką dzikiej przyrody obywatel zaczyna się rozglądać, działać.
A w końcu protestować.

Autor (ur. 1977) jest dziennikarzem, prozaikiem, redaktorem naczelnym krakowskiego wydania „Gazety Wyborczej”. Opublikował m.in. „Do Amsterdamu”, „Chwalcie łąki umajone”, „Low-tech” i „Zapiski na biletach”. Właśnie ukazał się zbiór jego reportaży pt. „Najlepsze buty na świecie”.

MACIEJ ZAREMBA BIELAWSKI, LEŚNA MAFIA. Szwedzki thriller ekologiczny, przeł. Magdalena Wasilewska-Chmura, Agora, Warszawa 2014

Czytasz ten tekst bezpłatnie, bo Fundacja Tygodnika Powszechnego troszczy się o promowanie czytelnictwa i niezależnych mediów. Wspierając ją, pomagasz zapewnić "Tygodnikowi" suwerenność, warunek rzetelnego i niezależnego dziennikarstwa. Przekaż swój datek:

Autor artykułu

Dziennikarz, reportażysta, pisarz, ekolog. Przez wiele lat w „Tygodniku Powszechnym”, obecnie redaktor naczelny krakowskiego oddziału „Gazety Wyborczej”. Laureat Nagrody im. Kapuścińskiego...

Dodaj komentarz

Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez Użytkowników w ramach komentarzy do Materiałów udostępnianych przez Usługodawcę.

Zapoznaj się z Regułami forum

Jeśli widzisz komentarz naruszający prawo lub dobre obyczaje, zgłoś go klikając w link "Zgłoś naruszenie" pod komentarzem.

Zaloguj się albo zarejestruj aby dodać komentarz

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]