Wszyscy twoi święci

Jest to autobiograficzny film o tym, jak nastolatek z nowojorskiej dzielnicy Queens porzucił w latach 80. rodzinę i przyjaciół, by szukać szczęścia na drugim krańcu Stanów Zjednoczonych. Piętnastoletnia nieobecność wśród swoich jest tym, czego we "Wszystkich twoich świętych" nie zobaczymy: oglądamy tylko czas przed wyjazdem (analiza przyczyn) i trudnego powrotu (analiza konsekwencji). Reżyser Dito Montiel zrealizował debiut na podstawie własnej książki i nie ukrywa autobiograficzności. Dwaj aktorzy grający Dita - starszego (Robert Downey Jr.) i młodszego (Shia LaBeouf) - patrzą na początku prosto w oko kamery, drugi zaś powiada: "Nazywam się Dito i porzucę wszystkich w tym filmie". Nie chodzi o fabularne niespodzianki, tylko o prywatny egzorcyzm. Montiel wyznaje filmem, że nie udało mu się wynaleźć siebie samego na nowo poprzez odrzucenie dawnego ja. Jedyne, co zrobił, to pomnożył rany własne i zadał kilka najbliższym.

Montiel (nagrodzony za reżyserię w Sundance) rezygnuje z przezroczystego stylu i często zaburza narrację, podkreślając jej pamięciowy (nieciągły) charakter. Sekwencje rwą się na kawałki, postacie zwracają się do widza, dźwięk i obraz nie zawsze współgrają. Daje to efekt raz lepszy, raz gorszy - nic jednak nie przesłoni największego osiągnięcia Montiela, to znaczy wyśmienitej pracy z zespołem aktorskim. Niełatwo jest oddać zgiełk życia rodzinnego w domu nieustannie pełnym gości, a jeszcze trudniej pokazać specyfikę dzielnicy: tych kilku ulic, które są "nasze" i tylko przez to szczególne. Montiel ma oko zarówno do szczegółów (podkoszulki lepiące się do ciała w upalny wieczór), jak i do zamaszystej inscenizacji w długich ruchomych ujęciach. Amerykański piewca przywiązania do tego, co niedoskonałe, ale bliskie - gdybyż u nas Wojcieszek robił filmy podobne do tego...

"WSZYSCY TWOI ŚWIĘCI" ("A GUIDE TO RECOGNIZING YOUR SAINTS") - reż. i scen.: DITO MONTIEL; zdj.: Eric Gautier; muz.: Jonathan Elias, Jimmy Haun, David Wittman; wyst.: Shia LaBeouf, Robert Downey Jr., Channing Tatum, Chazz Palminteri i inni; USA 2006, premiera 15 czerwca 2007 r.