Teologia eksperymentalna

Wizyta w południowowłoskiej metropolii, druga za tego pontyfikatu, to kolejne wyjście Franciszka na peryferia. Neapol dla reszty kraju jest synonimem wszystkich problemów, jakie ubogie Południe przysparza bogatej i coraz bardziej poirytowanej Północy. I symbolem największego kryzysu współczesnych Włoch: społecznego – spowodowanego gwałtownym napływem imigrantów z Afryki i Azji, oraz moralnego – związanego z obojętnością na śmierć rozbitków w Morzu Śródziemnym.

Geograficzny kontekst był ważnym wątkiem debaty teologów, którą papież swoim przemówieniem dopełnił. To, co dla polityków i ekonomistów jest problemem, Franciszek pokazuje jako szansę: basen Morza Śródziemnego od wieków był miejscem spotkania z ludźmi odmiennej kultury i religii. Dlatego Franciszek mówi o „teologii przyjęcia” – takiej refleksji nad Ewangelią, która miłosierdzie i międzyludzką solidarność ceni wyżej niż kulturową tożsamość i społeczno-gospodarczą stabilizację.

Teologia to dla Franciszka nauka eksperymentalna, niczym fizyka czy chemia. On sam, absolwent tej ostatniej, dobrze wie, że nie da się ich zgłębiać ani nauczać bez doświadczenia. Stąd wezwanie, by właśnie tak – życiem, a nie tylko słowami – głosić Ewangelię ludziom spotkanym na naszej drodze.

Ulubiony papieski cytat, którego nie znajdziemy w żadnym z pism św. Franciszka, jest pewnie parafrazą odpowiedzi, jakiej święty udzielił uczonemu teologowi: że ludzi nawraca się przykładem, a nie wytykaniem grzechów. „Teologia tego człowieka – rzekł na to zdumiony mędrzec – wzlatuje w górę jak orzeł. Podczas gdy nasza wciąż zamiata po ziemi”. ©℗