Podwójna prawda

Abp Józef Życiński w artykule “Tabletki Bogu nie szkodzą" (“TP" nr 31/05) wskazał na ograniczenia dialogu między naukami empirycznymi i chrześcijaństwem. “Jeśli ktoś usiłuje odrzucić neodarwinowską koncepcję ewolucji, występując jako obrońca Pana Boga, popełnia (...) błąd" - pisze. Jednak postulat, jakoby dyscypliny przyrodnicze i chrześcijańską dogmatykę można było łączyć, nie jest już tak oczywisty. Skoro mamy do czynienia ze swoistą nieporównywalnością w obrębie samych teorii naukowych, jak zdefiniować relacje między nauką a religią? W jaki więc sposób nauki przyrodnicze mogłyby korespondować z niedowodliwymi twierdzeniami teologii? By ustrzec się paradoksu, zasadne jest, jak sądzę, przywołanie pojęcia “podwójnej prawdy", jakie funkcjonowało w obrębie awerroizmu. Nie chodzi jednak o rewaloryzację historycznej teorii, lecz o wskazanie, że wiedza naukowa funkcjonuje jako podlegająca modyfikacjom “prawda otwarta", zaś chrześcijański depozyt wiary jest integralną “prawdą zamkniętą". Twierdzenia nauki, jak to podkreślali Ferdinand Gonseth czy Stephen Edelston Toulmin, mają przecież charakter ewolucyjny i nikt nie jest w stanie tego zakwestionować. Odnośnie zaś swojej wiary chrześcijanie jedno mają do powiedzenia: “innej (...) Ewangelii nie ma" (Ga 1, 7). Dlatego, ponieważ nauki przyrodnicze są autonomiczne w stosunku do opartej na aksjomatach teologii, Kościół katolicki z wielką roztropnością wypowiadał się wielokrotnie przeciwko zaprzęganiu teorii antropogenezy Darwina na grunt teologii.