Na skróty (2-8 X)

"Islam trzeba ocalić przed tymi, którzy przejęli władzę nad islamem. Starałem się o tym pisać, także w mojej ostatniej książce »Śalimar klaun«. Zresztą nie jest to islam, który ja pamiętam z dzieciństwa. Hinduski islam zawsze był i nadal jest bardzo świecki, bardzo liberalny, a w Kaszmirze, skąd wywodzi się moja rodzina, ta religia była religią łagodną i mistyczną - do niedawna, bo została przejęta przez bardziej radykalny odłam, który dotarł do Kaszmiru z zewnątrz. Mówiąc o radykalnym islamie, przede wszystkim trzeba podkreślić, że najbardziej prześladowani przez radykalny islam są inni muzułmanie. Z rąk kaszmirskich radykałów najbardziej cierpią muzułmanie w Kaszmirze. Z rąk talibów najbardziej cierpią muzułmanie w Afganistanie, pod władzą ajatollahów najbardziej cierpią muzułmanie z Iranu. Trzeba zrozumieć, że jest to ideologia, która prześladuje własnych wyznawców, i uznać ją za wariację ideologii faszystowskich, totalitarnych. Wyzwanie, jakie stanowił faszyzm, totalitaryzm czy stalinizm, musiało natrafić na opór. Myślę, że teraz mamy kolejną rundę tej walki. Musi się ona rozpocząć w świecie islamu, od samego islamu musi wyjść odrzucenie fanatyzmu - mówi Salman Rushdie w rozmowie z Adamem Michnikiem. - Łatwo to powiedzieć, a prawda jest taka, że w tej chwili są odważni muzułmanie, nie tylko artyści i nie tylko intelektualiści, ale zwykli ludzie, którzy protestują w imieniu wiary, tylko jest ich o wiele za mało. Ten ruch się jeszcze nie rozpoczął. Można mieć nadzieję, że to nastąpi, i jako pisarze możemy tylko wzywać do powstania takiego ruchu. Źródłem optymizmu jest to, że w krajach, gdzie radykalny islam urósł w siłę, ten rodzaj islamu jest też najbardziej znienawidzony. Afgańczycy nienawidzą talibów, Irańczycy sprzeciwiają się władzy ajatollahów, w Algierii elementy radykalne zostały szybko odrzucone przez ogół obywateli".
Autor "Szatańskich wersetów" gościł w Polsce na zaproszenie "Gazety Wyborczej", m.in. uczestnicząc w ceremonii wręczania Nagrody Nike, która w tym roku przypadła Dorocie Masłowskiej (zobacz wywiad z nią w tym numerze "Tygodnika").
85. urodziny obchodzi Tadeusz Różewicz. Blok poświęconych mu materiałów publikujemy w tym numerze "TP".
70. urodziny obchodzi Václav Havel.
Podczas 58. Międzynarodowych Targów Książki we Frankfurcie Pokojową Nagrodę Księgarzy Niemieckich otrzymał niemiecki socjolog Wolf Lepenies. Gościem honorowym targów - gromadzących ok. 7 tys. wydawców ze 111 krajów - były w tym roku Indie.
Roman Polański otrzyma za całokształt twórczości nagrodę im. Federico Felliniego, przyznawaną przez fundację imienia włoskiego reżysera.
Tytuł Człowieka Pogranicza, przyznawany przez sejneńską Fundację Pogranicze Małgorzaty i Krzysztofa Czyżewskich, otrzymał w tym roku profesor Bohdan Osadczuk, komentator polityczny i publicysta, współpracownik "Kultury", odznaczony Orderem Orła Białego orędownik pojednania polsko-ukraińskiego. Wcześniej tytułem tym zostali uhonorowani Arvo Part, Jerzy Ficowski i Tomas Venclova.
Leszek Możdżer otrzymał "Złotą Batutę za Zasługi dla Kultury Polskiej", nagrodę przyznawaną przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, krakowską Akademię Ekonomiczną oraz Stowarzyszenie Kultury Akademickiej "Instytut Sztuki".
Trwa 22. Warszawski Międzynarodowy Festiwal Filmowy, prezentujący ponad 120 filmów, w tym m.in. ekranizację "Cząstek elementarnych" Michela Houellebecqa w reżyserii Oskara Roehlera.
Andrzej Wajda rozpoczął pracę nad filmem "Post Mortem. Opowieść katyńska". W rolach głównych wystąpią m.in. Maja Komorowska i Maja Ostaszewska oraz Andrzej Chyra i Artur Żmijewski.
W monasterze prawosławnym w Supraślu pod Białymstokiem otwarto największe w Polsce Muzeum Ikon, prezentujące kolekcję ponad tysiąca ikon i krzyży prawosławnych.
W ramach Dni Litwy w Polsce w Litewskim Centrum w Warszawie otwarto wystawę "stasYs - stAsys", retrospektywną prezentację prac Stasysa Eidrigevičiusa.
12 października odbędzie się wręczenie Nagrody im. Beaty Pawlak, przyznawanej od 2003 roku za opublikowany w języku polskim tekst na temat innych kultur, religii i cywilizacji. W roku bieżącym do Nagrody zostali nominowani: Wojciech Albiński za książkę "Antylopa szuka myśliwego", Tomasz Mazur - "Indyjska mozaika", Beata Pawlikowska - "Blondynka na Kubie. Na tropach prawdy i Ernesta Che Guevary", Paweł Smoleński - "Izrael już nie frunie". Beata Pawlak, dziennikarka i pisarka, cztery lata temu zginęła w zamachu terrorystycznym na wyspie Bali.
14 października w Poznaniu rozpocznie się XIII Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego, istniejący od 1935 roku i będący najstarszym konkursem skrzypcowym na świecie. W konkursie weźmie udział 39 uczestników z 16 krajów świata. Koncert laureatów: 29 października.
Narodowy Instytut Fryderyka Chopina - z okazji rocznicy śmierci polskiego kompozytora - zaprasza na koncerty, podczas których "Requiem" Wolfganga Amadeusza Mozarta zostanie po raz pierwszy w Polsce wykonane na instrumentach z epoki oraz w opracowaniu Clemensa Kemme, modyfikującego wersję Süssmayera. Koncerty odbędą się 17 października o godz. 20.00 w Kościele św. Krzyża w Warszawie oraz dzień później, również o godz. 20.00, w Studio Koncertowym Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego. Wykonawcy: Orkiestra XVIII Wieku pod dyrekcją Fransa Brűggena, AMFC Vocal Consort oraz soliści: Olga Pasiecznik, Ewa Marciniec, Mark Padmore, Robert Gierlach.
W dniach 19-22 października odbędą się 10. Targi Książki w Krakowie. Wśród goszczących na targach pisarzy znajdą się m.in. Sławomir Mrożek, Hanna Krall, Roma Ligocka, Olga Tokarczuk, prof. Anna Świderkówna, Katarzyna Grochola, Joanna Chmielewska, Wiktor Suworow, o. Leon Knabit, Janusz L. Wiśniewski...
Katedra im. Erazma z Rotterdamu Uniwersytetu Warszawskiego oraz Instytut Nauk o Człowieku z Wiednia zapraszają do składania esejów w konkursie "Wokół Debat Tischnerowskich". Temat konkursu: "O liberalizmie". Termin nadsyłania prac: 15 listopada 2006. Szczegóły: www.erazm.uw.edu.pl
Warszawski biznesmen Mariusz Białek zamierza wyprodukować film poświęcony Janowi III Sobieskiemu i odsieczy wiedeńskiej 1683 roku. Autorem scenariusza jest Cezary Harasimowicz, reżyserem i odtwórcą głównej roli miałby zostać... Mel Gibson. Jeśli projekt zostanie zrealizowany, będzie to zapewne najdroższy film w historii polskiej kinematografii. Wstępny kosztorys, nie uwzględniający honorariów aktorskich, opiewa na 120 mln zł.
Nina Terentiew, wieloletnia szefowa TVP 2, odeszła z telewizji publicznej do Polsatu.