Reklama

Na skróty

Na skróty

16.01.2005
Czyta się kilka minut
Hanna Krall - za “wkład do europejskiej kultury, który służy porozumieniu i pojednaniu" - otrzymała Nagrodę im. Gottfrieda von Herdera Fundacji FvS, przyznawaną od 40 lat humanistom z Europy Środkowej przez kapitułę przy Uniwersytecie w Wiedniu. Polskimi laureatami byli dotąd m.in.: Jan Kott, Zbigniew Herbert, Jan Józef Szczepański, Andrzej Wajda i Wisława Szymborska; w ubiegłym roku otrzymał ją Michał Głowiński. Tygodnik “Polityka" po raz dwunasty przyznał “Paszporty" dla młodych indywidualności twórczych minionego roku. Otrzymali je: Sławomir Shuty (ur. 1973) - pisarz i performer, autor powieści “Zwał"; Wojtek Smarzowski (ur. 1963) - reżyser filmowy, twórca “Wesela"; Paweł Szkotak (ur. 1965) - reżyser teatralny, założyciel Teatru Biuro Podróży, od 2003 roku dyrektor Teatru Polskiego w Poznaniu; Cezary Bodzianowski (ur. 1968) - plastyk, akcjonista; Agata Zubel (ur. 1978) - kompozytorka i wokalistka; Leszek Możdżer (ur. 1971) - pianista jazzowy. Wyróżnienie jako “animator kultury" otrzymał Wojciech Trzciński, który stworzył w Warszawie Fabrykę Trzciny - centrum kulturalne prezentujące wystawy sztuki, spektakle teatralne i koncerty. Doroczną nagrodę “Nowych Książek" otrzymał Ryszard Kapuściński za “Podróże z Herodotem". Po premierze “Tanga" w Düsseldorfie w 1966 - wspomina Erwin Axer - Sławomir Mrożek zapytał, “czy moim zdaniem może pozostać za granicą, czy też powinien raczej przebywać w Polsce. Odpowiedziałem bez namysłu, że jeśli chce pisać tak dobrze, jak pisze, to moim zdaniem powinien przebywać w Polsce i jako satyryk słuchać żywej mowy i chwytać na gorącym uczynku żywych obywateli. Jeżeli chce być pisarzem, oczywiście... Nie wiem, czy miałem rację. Mrożek też nie wiedział, bo zamyślił się głęboko i w końcu powiedział: »A czy to człowiek koniecznie musi być pisarzem...«. (...) Po kilku dniach wybraliśmy się wspólnie na zakupy, bo Mrożek postanowił kupić radio. (...) Zaczęliśmy od najtańszego i najskromniejszego radia i posuwaliśmy się ku większym i droższym aparatom. Mrożek każde radio starannie wypróbowywał, ustawiał, kontrolował i przesłuchiwał. Żaden z produktów go nie zadowalał. Dorodny jegomość, który nas obsługiwał, powoli czerwieniał na twarzy. Wreszcie odsunął ostatnie radio i powiedział: »A teraz coś panom pokażę«. Wyszedł i po chwili wrócił, dźwigając pokaźnych rozmiarów prostokątną skrzynię zaopatrzoną w różne gałki, zegary i wskazówki. Postawił ją przed nami i zapytał: »Czy ma pan jacht? Bo to jest aparat dla właściciela średniej wielkości prywatnego jachtu. Jeżeli jest pan właścicielem takiego jachtu, aparat może być przydatny«. Mrożek milczał, jak to ma w zwyczaju, ale pochylił się nad radiem i zaczął starannie szukać jakichś nieznanych mi stacji, podobnie jak to czynił przy niezliczonych aparatach mniejszego kalibru. Trwało to długo. W końcu wyprostował się i powiedział: »Powiedz mu, że biorę ten aparat«. Sprzedawca nawet nie mrugnął okiem, zapytał tylko, czy ma odtransportować radio pod jakiś wskazany adres, czy też dysponujemy samochodem, żeby je odwieźć do domu. Dysponowałem volkswagenem. Mrożek zapłacił za radio. Kosztowało go cenę połowy volkswagena. Kiedy wsiedliśmy do samochodu i ruszyli z miejsca, milczał długo. W końcu powiedział: »Odbiera Warszawę bez najmniejszych zakłóceń. I jeszcze kilka innych polskich stacji«. Zapadło milczenie. Wiedziałem już, że Mrożek ma jednak zamiar pozostać pisarzem". Felieton Erwina Axera z cyklu “Migawki" znaleźć można oczywiście w kolejnym “Dialogu" (2004, nr 12). W numerze także podsumowanie teatralnej części “Roku Gombrowicza" oraz blok poświęcony tematowi demokracji - m.in. dramaty Michaela Frayna i Josifa Brodskiego, szkice Adama Szostkiewicza i Wojciecha Pięciaka. Wspólną sztukę przygotowują Elfriede Jelinek, Olga Tokarczuk, Karen Duve z Niemiec i Raphael Urweider ze Szwajcarii. “Vabanque" ma opowiadać o różnicach w mentalności Polaków i Niemców. Premiera w Schauspielhaus w Hanowerze zapowiedziana jest na czerwiec br., następnie przedstawienie zostanie pokazane w Berlinie i Wrocławiu. W Teatrze Studio w Warszawie odbyła się prapremiera monodramu “Doktor Haust" autorstwa Wojciecha Kuczoka w interpretacji Michała Żebrowskiego i reżyserii Magdaleny Piekorz. Historia 32-letniego psychoanalityka, manipulującego pacjentami, a zarazem wewnętrznie okaleczonego i nieszczęśliwego, to kolejna produkcja zespołu, który odniósł sukces “Pręgami". Samodzielne Koło Piśmiennictwa Stowarzyszenia Filmowców Polskich (polska sekcja FIPRESCI) przyznało nagrody dla najlepszych filmów wyświetlanych w kinach polskich w minionym roku. Wśród filmów polskich Złotą Taśmę przyznano Magdalenie Piekorz za “Pręgi", wśród zagranicznych - Andriejowi Zwiagincewowi za “Powrót". Wyróżniono też Sophię Coppolę, autorkę “Między słowami". Od 26 stycznia w krakowskim Muzeum Narodowym oglądać będzie można wystawę “Izaak Celnikier. Malarstwo, rysunek, grafika", prezentującą twórczość wybitnego malarza, rysownika i grafika, od roku 1957 mieszkającego we Francji. Patronat nad obszerną retrospektywą (ok. 120 obrazów, liczne rysunki i grafiki) objął “Tygodnik Powszechny". Trwa zorganizowany przez Operę na Zamku w Szczecinie festiwal “Vivat Moniuszko", prezentujący wszystkie dzieła operowe twórcy “Strasznego dworu". Szczegóły: “Centrum Badania Opinii Społecznej przeprowadziło badanie nad prestiżem zawodów na ogólnopolskiej próbie 1200 Polaków. (...) Cóż się okazało? Najwyższym prestiżem cieszy się w Polsce profesor uniwersytetu. To zaś oznacza, że najbardziej cenimy sobie wiedzę w połączeniu z szerokością spojrzenia - co kojarzy się z nauką - a prawdopodobnie i z mądrością. Profesor uniwersytetu - czy szerzej, uczony - cieszy się zresztą najwyższą pozycją od 1958 r., kiedy to zaczęto prowadzić badania nad prestiżem zawodów. Wynikałoby stąd, że nasze społeczeństwo w dalszym ciągu najwyższą estymą obdarza zawody związane z wyższym wykształceniem i wymagające szczególnych kwalifikacji - co zwykło się utożsamiać z zawodami inteligencji" - dowodzi na łamach “Gazety Wyborczej" socjolog prof. Henryk Domański, dyrektor Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, broniąc tezy, że we współczesnym polskim społeczeństwie inteligencja wręcz umacnia swoją pozycję. Dokonuje się jednak zmiana jakościowa. “Faktem jest, że profesjonalizacja wymusza pragmatyzm i dokonywanie wyborów w oparciu o kalkulowanie zysków i strat. Tymczasem tradycyjna inteligencja opisywana przez Żeromskiego i Prusa od początku funkcjonowała w wolniejszym rytmie niż anglosascy professions. Atrybutami zapewniającymi wysoki prestiż były etos inteligencki, praca organiczna i aktywność społeczna, traktowane raczej w kategoriach misji, niż zdobywania kwalifikacji i osiągania sukcesu". Piotr Dejmek, wicedyrektor Programu 1 TVP, który niedawno zdjął z anteny “Pegaza" i “Dobre książki", w rozmowie udzielonej “Rzeczpospolitej" zapowiada stworzenie nowego dwugodzinnego programu kulturalnego, emitowanego w piątkową noc. Agora - po sukcesie Kolekcji Prozy XX Wieku - rozpoczyna kolejne spektakularne przedsięwzięcie marketingowe związane z rynkiem książki. Od 12 stycznia do kolejnych 20 środowych numerów “Gazety Wyborczej" dołączane będą tomy “Encyklopedii Gazety Wyborczej", przygotowanej we współpracy z PWN. Staranne pod względem edytorskim wydawnictwo zawierać będzie ponad 100 tys. haseł i 10 tys. ilustracji. Maria Mateja-Torbiasz, naczelnik Wydziału Kultury w zakopiańskim Urzędzie Miasta, przełożyła Nowy Testament na... gwarę góralską. Do księgarń książka trafi pod koniec stycznia br.
(

(af)

4

Dodaj komentarz

Chcesz czytać więcej?

Wykup dostęp »

Załóż bezpłatne konto i zaloguj się, a będziesz mógł za darmo czytać 6 tekstów miesięcznie! 

Wybierz dogodną opcję dostępu płatnego – abonament miesięczny, roczny lub płatność za pojedynczy artykuł.

Tygodnik Powszechny - weź, czytaj!

Więcej informacji: najczęściej zadawane pytania »

Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez Użytkowników w ramach komentarzy do Materiałów udostępnianych przez Usługodawcę.

Zapoznaj się z Regułami forum

Jeśli widzisz komentarz naruszający prawo lub dobre obyczaje, zgłoś go klikając w link "Zgłoś naruszenie" pod komentarzem.

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]