Korespondencja Tymienieckiej z Janem Pawłem II: sprzedaż, utajnienie i ujawnienie listów

Relacja Anny Teresy Tymienieckiej z Janem Pawłem II trwała wiele lat. Ich bogata korespondencja do niedawna była niedostępna dla badaczy.
Czyta się kilka minut
Kardynał Karol Wojtyła, ok. 1970 r. // PAP / reprodukcja Jakub Grelowski
Kardynał Karol Wojtyła, ok. 1970 r. // PAP / reprodukcja Jakub Grelowski

Karol Wojtyła poznał Annę Teresę Tymieniecką w 1973 r., po tym, jak znana w świecie nauki fenomenolożka, pracująca na amerykańskich uczelniach, napisała do niego list na temat wydanej w 1969 r. książki „Osoba i czyn”, po czym odwiedziła go w Krakowie.

W kolejnych latach Tymieniecka tłumaczyła prace Wojtyły na angielski i wraz z mężem – ekonomistą z Harvardu, doradcą prezydentów Johnsona i Nixona – pomagała mu w nawiązaniu kontaktów z amerykańskimi środowiskami uniwersyteckimi, politycznymi i kościelnymi.

Ich znajomość szybko przerodziła się w przyjacielską relację, która trwała do śmierci Jana Pawła II. Jej świadectwem jest bogata korespondencja (ponad 700 listów), w której dyskusje filozoficzne i teologiczne mieszają się z wątkami osobistymi.

Długa droga listów Tymienieckiej i Wojtyły

W 2008 r. prof. Tymieniecka sprzedała, za pośrednictwem domu aukcyjnego Sotheby’s, swoje archiwum (listy, zdjęcia i inne dokumenty) Bibliotece Narodowej w Warszawie. Koszt transakcji wyniósł ok. 11 mln zł, z czego ok. 4 mln zł pokryła Fundacja Jana Pawła II, którą zarządzał kard. Stanisław Dziwisz.

Przez 16 kolejnych lat zbiór ten był niedostępny dla badaczy – nie zaglądano do niego także podczas procesu beatyfikacyjnego i kanonizacyjnego Jana Pawła II. Decyzję o utajnieniu dyrektor Biblioteki tłumaczył „obawami o tabloidyzację tematu przez media i zredukowanie Anny Teresy Tymienieckiej, wybitnej uczonej, jedynie do pozycji przyjaciółki papieża z sugestią romansu lub wzajemnego związku uczuciowego”.

Opinia publiczna po raz pierwszy usłyszała o „Archiwum Tymienieckiej” w 2016 r., gdy dyrekcja Biblioteki pokazała kilka dokumentów dziennikarzom BBC. Pod naciskiem mediów listy udostępniono badaczom w październiku 2025 r.

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Najniższa cena przed promocją 29,90 zł

1.00 zł
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką 1.00 zł

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz
0.00 zł
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką 29.90 zł

TP Online: Dostęp roczny online

Ilustracja na okładce: Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”

Artykuł pochodzi z numeru Nr 45/2025