Badania ISP potwierdzają to, co już wiemy: księża są - na tle reszty społeczeństwa - bardzo dobrze wykształceni, ideowi, patriotyczni, zaangażowani publicznie. W tym sensie są typowymi spadkobiercami etosu polskiej inteligencji, choć ich cechą specyficzną jest silny konserwatyzm polityczny. Widać jednak, że wyraźna większość księży akceptuje system demokratyczny i właściwy dla demokratycznego państwa prawa rozdział Kościoła i państwa. Pozytywnym objawem jest także fakt, że mimo dużego osobistego zaangażowania politycznego większość duchownych popiera strategię Episkopatu, by instytucje kościelne wstrzymywały się od włączania w bieżącą politykę.
Uderzającą nowością jest natomiast gwałtowny spadek poparcia dla integracji. Jestem pewien, iż w rzeczywistości jest on jeszcze większy. Na deklaracjach ankietowanych z pewnością odbiła się „polityczna poprawność”: wiedząc o poparciu, jakie integracji okazują Jan Paweł II i biskupi, część księży skrywa swój faktyczny eurosceptycyzm.
B adania potwierdzaj ą równocześnie, że wewnątrz duchowieństwa ukształtowała się spora (ok. jednej czwartej) grupa o bardzo spójnych poglądach, wyraźnie sprzecznych z nauczaniem Papieża i stanowiskiem Episkopatu. Są radykalnie prawicowi, nie akceptują demokracji, świadomie i otwarcie kontestują proeuropejskie nastawienie Stolicy Apostolskiej i Episkopatu, opowiadają się za zwiększeniem politycznego zaangażowania Kościoła i jego wpływu na instytucje państwowe. To kolejny dowód, że w polskim Kościele istnieje silny i trwały potencjał fundamentalistyczny, skrystalizowany wokół Radia Maryja.
Dr JAROSŁAW GOWIN jest redaktorem naczelnym miesięcznika „Znak”, autorem książki „Kościół w czasach wolności”.
„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.
Artykuł pochodzi z numeru TP 3/2003
