Bronię Kitowicza

W interesującym artykule “Oszczerstwo krwi" (“TP" nr 10/05) Agnieszka Sabor i Michał Okoński ponownie przypisują Jędrzejowi Kitowiczowi autorstwo opinii: “Wolność bez liberum veto, a maca żydowska bez krwi chrześcijańskiej obejść się nie mogą". Trudno ich za to winić, skoro podobnie czyniło wielu badaczy z samym Aleksandrem Brücknerem na czele. Dałbym jednak konia z rzędem każdemu, kto by znalazł to lub podobnie brzmiące zdanie w którymkolwiek z dzieł Kitowicza. Pochodzi ono ze wstępu, w jaki Kazimierz Władysław Wójcicki (1807-79), znany folklorysta i historyk-amator, zaopatrzył wydanie “Opisu obyczajów i zwyczajów za panowania Augusta II" z 1855 r. (Petersburg). Wójcicki napisał tam, że Kitowicz formułował opinie pod naciskiem czasów, w których żył i stronnictwa, do jakiego należał. Stąd też w jego oczach “wolność bez liberum veto, a maca żydowska bez krwi chrześcijańskiej obejść się nie mogą". Nieporozumienie to prostowałem w artykule “Osierocone cytaty", ogłoszonym niedawno na łamach “Przeglądu Historycznego" (t. XCV, zeszyt 2/04).