Żołnierze Wyklęci: najważniejsze informacje

Helena Wolińska (stoi w środku) podczas wizyty na Węgrzech w 1948 r. wraz z delegacją Milicji Obywatelskiej. Od lata 1944 r. do marca 1949 r. Wolińska kierowała Wydziałem Kadr w Komendzie Głównej MO, a w kwietniu tego roku przeszła do Naczelnej Prokuratury Wojskowej,gdzie do 1954 r. oskarżała „wrogów systemu”. // Repr. Tomasz Gzell / PAP

„Stygmat”: Wolińska i Brus w biografii, która wymyka się prostym osądom

Beata Chomątowska
Nowa książka o Helenie Wolińskiej i Włodzimierzu Brusie nie daje łatwych odpowiedzi. To opowieść o komunizmie, Zagładzie, powojennej Polsce i zbrodniach. Oraz…
Józef Gargasz i Zofia Misztal, ok. 1945-1950 r. / Zbiory Jana Misztala

Był to jedyny chyba taki wyrok w powojennej Polsce: sąd orzekł, że funkcjonariusze MO i UB nie musieli zabijać. Zofia wywalczyła go dla swojego Józefa. Oto ich historia

Cezary Brożek
We młynie w Sułkowicach Józef bywa początkowo na spotkaniach z podwładnymi z konspiracji. Potem pod pretekstem tych spotkań. Wreszcie już bez pretekstu – dla…

Misje Wacława Felczaka

Filip Musiał
O takich jak on mawiano, że nie są to chłopcy grzeczni, lecz typy rogate. Jego życie, jednego z Żołnierzy Wyklętych, jest jak scenariusz filmowy. Czy taki film…
Pilecki ze znajomym Aleksandrem Żeligowskim. Lida, 1930 r. / ZDJĘCIE ZE ZBIORÓW RODZINY PILECKICH / AIPN

Witold, mój bohater

JACK FAIRWEATHER, Patrycja Bukalska
Jack Fairweather, autor książki „Ochotnik”: Badając historię Pileckiego zdałem sobie sprawę, jak trudno czasem zrozumieć cierpienie innych. Jemu w Auschwitz…
FOT. GRAŻYNA MAKARA /

Instytut Pisania Niedorzecznych Komunikatów

Michał Okoński
Gdyby nie było to takie straszne i gdyby nie dotyczyło strasznej historii, mogłoby nawet być śmieszne.
Prezydent Andrzej Duda podczas uroczystości z okazji Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych, 1 marca 2018 r. / MICHAŁ DYJUK / FORUM

Wojny o pamięć nie wygra nikt

Antoni Dudek, Andrzej Brzeziecki
Prof. ANTONI DUDEK, historyk i politolog: Jesteśmy w momencie kluczowym. Przed przewróceniem stolika, który Polacy postawili w latach 1989–1991.
/ MAREK MALISZEWSKI / REPORTER

Narodowcy w Hajnówce

Marsz żołnierzy wyklętych zorganizowany przez ONR, przeszedł ulicami Hajnówki.
/ PAP

Inni żołnierze wyklęci

Remigiusz Okraska
Opór komunizmowi stawili – i to nie tylko po II wojnie światowej – również ludzie polskiej lewicy niepodległościowej. Dziś coraz bardziej popadają w…

Proces o milion czy o dobre imię?

Paweł Bravo
Przed nowosądeckim sądem rozpoczął się proces z powództwa syna Józefa Kurasia „Ognia” o milion złotych zadośćuczynienia za krzywdy wyrządzone jego rodzinie…
Czesław Kiepura z wnuczką. Zdjęcie zrobiono w Zalesiakach, data wykonania nie jest znana. / Fot. Zbiory rodzinne

Tatuaż Czesława Kiepury

Wojciech Pięciak
Czuł, że dłużej nie wytrzyma bicia. A nie chciał go wydać – przyjaciela, prawie starszego brata. Odepchnął ubeków, rzucił się do okna. Skoczył.
Kraków. Fot: Jan Graczyński/EastNews /

Święto wyklętych

Paweł Bravo
Wojewoda, prezydencki minister, wicemarszałek Sejmu i prezes IPN zaszczycili mszę i marsz upamiętniający żołnierzy wyklętych w Krakowie.
Okładka dodatku "Żołnierze Wyklęci. Opowieści najmłodszych". /

Dodatek "Żołnierze Wyklęci. Opowieści najmłodszych"

Redakcja „Tygodnika Powszechnego”
Zapraszamy do lektury specjalnego dodatku o Żołnierzach Wyklętych, który został przygotowany we współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej.
Żołnierze 4. szwadronu z 5. Wileńskiej Brygady AK. Białostocczyzna, lato 1945 r. Pierwsza z lewej w dolnym rzędzie Danuta Siedzikówna. / Fot. IPN

Drogą Polski Walczącej

Łukasz Kamiński
Powojenne podziemie nie było tylko reakcją na nowe zniewolenie. Przede wszystkim było kontynuacją, także ideową, Polski Podziemnej. Do tego dziedzictwa…
Drużyna z oddziału AK „Marcina” w lasach pod Włoszczową, jesień 1944 r. 15-letni Andrzej Sikorski leży pierwszy z lewej. / Fot. Zbiory Andrzeja Sikorskiego

Zdjęcie z buta

Krzysztof Pięciak
Jest stare, mocno zniszczone. Na nim: ośmiu chłopaków. Kilku w mundurach, reszta w ubraniach cywilnych. Wszyscy z bronią. W tle las. Z tyłu lapidarny opis: „…
Nastoletnia Sabina Świątek (z lewej) z rodzicami. Zdjęcie z czasu niemieckiej okupacji; miejsce jego wykonania nie jest znane. Jan Świątek pracował dla wywiadu ZWZ-AK, występując w roli obwoźnego handlarza. / Fot. Zbiory Sabiny Świątek

Ballada o Sabince

Krzysztof Pięciak
To polski wiek XX w miniaturze: dwie wojny światowe, wojna 1920 r., konspiracja po 1945 r. i represje, Solidarność. I wreszcie, już w wolnym kraju, szukanie…
Eugeniusz Siemaszko odbiera nagrodę „Świadka Historii”, 2015 r. / Fot. IPN

Harcerz z Wilna

Bartłomiej Noszczak
Po 1945 r.wielu deportowanych z Kresów żołnierzy AK znów schodzi do podziemia. Zjawisko tej „wędrującej konspiracji” dotyczy również nastoletnich kresowian.
Protokół wykonania kary śmierci na Marku Kublińskim, 4 października 1950 r. / Fot. IPN

Śmierć nie pytała o wiek

Filip Musiał
Gdy stanęli pod „ścianą śmierci”, mieli po 19 lat: Marek Kubliński i Stanisław Sala – skazani przez komunistyczny sąd w Krakowie. Takich młodych ludzi jak oni…
Uroczystości pogrzebowe 35 żołnierzy powojennego podziemia, których szczątki znaleziono na tzw. Łączce na Powązkach. Warszawa, plac Piłsudskiego, 27 września 2015 r. / Fot. Piotr Gajewski / IPN

Nasza ludzka powinność

Krzysztof Szwagrzyk, Krzysztof Pięciak
Dr hab. Krzysztof Szwagrzyk, pełnomocnik prezesa IPN ds. poszukiwań ofiar komunizmu: Te masowe doły śmierci, splecione ze sobą szczątki, przestrzelone czaszki…
Marek Odyn-Jankowski „Marek”, Danuta Siedzikówna „Inka” i Bogdan Obuchowski „Zbyszek”. Pomorze, wiosna 1946 r. / Fot. IPN

„Inka” odnaleziona

WP
20 lipca 1946 do gdańskiego więzienia przy ul. Kurkowej przywieziono więźnia specjalnego i przydzielono mu osobną celę. Niezwykłe było to, że więzień był…

Gimnazjaliści ’50

Wojciech Pięciak
Zapatrzeni w rodziców i starszych braci, założyli szkolną organizację. UB nie wpadł na ich trop, więc nie został po niej żaden ślad w archiwach. Byli ostatnim…
Danuta Siedzikówna, ps. „Inka” (z lewej) wraz z koleżanką. Podlasie, zima 1945 roku. 17-letnia „Inka”, sanitariuszka AK, została rozstrzelana w sierpniu 1946 r. jako jedna z najmłodszych osób skazanych na śmierć przez komunistyczne sądy. / Fot. N.N. Zbiory córki Wiesławy Korzeniowskiej z domu Siedzik / IPN

Żołnierze Wyklęci. Opowieści najmłodszych

TP
/ Fot. Wojciech Pięciak

Ostatni leśni bracia

Krzysztof Pięciak
Po 1944-45 r. opór przeciw Sowietom prowadziły też inne narody Europy Środkowo-Wschodniej. Najliczniej Ukraińcy i Bałtowie.
Ściana celi w dawnym więzieniu UB w „IV Bastionie” przy ul. Kamiennej w Krakowie, gdzie w latach stalinowskich trzymano żołnierzy podziemia. / Fot. Maciej Korkuć

Wyklęci: wierni przysiędze

Maciej Korkuć
Ludzie, którzy po 1945 r. kontynuowali walkę zbrojną, nie byli straceńcami pragnącymi umrzeć. Jakie były ich motywy? Dlaczego walczyli?
/ Fot. Elżbieta Orman

Felczak: biografia

Wojciech Pięciak
Wojciech Frazik, historyk z krakowskiego IPN, zdążył poznać bohatera swej książki – był on jego wykładowcą, a także mistrzem, autorytetem.
Protest przeciwko wizycie prezydenta Rosji Władimira Putina w Turcji, Stambuł, 1 grudnia 2014 r. / Fot. Ozan Kose / AFP / EAST NEWS

Historia Europy toczy się nadal

Łukasz Kamiński, Wojciech Pięciak
Dr Łukasz Kamiński, prezes IPN: Dyskusja wokół Żołnierzy Wyklętych przypomina tę wokół Powstania Warszawskiego. Obie będą trwać jeszcze długo, gdyż dotykają…
Poszukiwanie szczątków żołnierzy podziemia, zamordowanych po 1945 r. i pochowanych anonimowo na Powązkach, 2 sierpnia 2012 r. / Fot. Bartosz Krupa / East News

Szukaliśmy ojca wszędzie

Patrycja Bukalska
Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach archeolodzy szukają szczątków ofiar komunizmu. To szansa na ustalenie miejsca pochówku generała Fieldorfa czy rotmistrza…