Pomnik Brygady Negew

Wiatr, światło słoneczne, woda, szary beton Beer Szewa, Izrael, 1963–1968.
Czyta się kilka minut
Brygada Negew to jedna z najważniejszych wojskowych formacji żydowskich w wojnie 1948 r. / Fot. David Rubinger / MCK
Brygada Negew to jedna z najważniejszych wojskowych formacji żydowskich w wojnie 1948 r. / Fot. David Rubinger / MCK

Położony na szczycie wysokiego wzgórza „Pomnik Brygady Negew”* góruje nad leżącym na pustyni miastem Beer Szewa w południowym Izraelu. To pierwsza rzeźba Karavana dopasowana ściśle do miejsca, w którym stoi, oraz do otaczającego ją krajobrazu. Pomnik ten był ambitną realizacją na wielką skalę i miał wyrażać szczególny pogląd rzeźbiarza, zgodnie z którym sztuka powinna oddziaływać na wszystkie zmysły: wzrok, słuch, dotyk i węch.

Celem projektu było więc stworzenie doświadczenia totalnego i wszechogarniającego.

Pomnik składa się z części wykonanych z szarego betonu. Szczyt wzgórza usiany jest prostymi, geometrycznymi bryłami: znajdziemy tu wieżę, rurę, podzielony na segmenty prostokątny tunel, rozszczepioną kopułę oraz liczne trójwymiarowe fale, które zbiegają się ze sobą lub tworzą ściany. Formy te pojawiały się w rzeźbach Karavana na wszystkich etapach jego pracy twórczej: są to kształty występujące w naturze, kształty życia, których artysta używa, aby wywołać w widzu potrzebę eksploracji oraz doświadczenia natury i miejsca w niej człowieka. Przechadzający się pośród rzeźb ludzie doznają czegoś niezwykłego, gdy wchodzą do ich wnętrza, zjeżdżają lub patrzą z nich w dal. Każda forma jest odbiciem samej siebie oraz odbioru siebie jako kształtu geometrycznego. Odwiedzający rzeźbę widz zostaje jej aktywnym uczestnikiem: może zajrzeć do jej wnętrza lub, będąc w środku, przez jej szczeliny spojrzeć na zewnątrz. W ten sposób, eksplorując betonowe formy, odbiorca staje się częścią dzieła sztuki. ©

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz

TP Online: Dostęp roczny online

Grafika na okładce: Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”

Artykuł pochodzi z numeru TP 26/2015

Artykuł pochodzi z dodatku Makom. Esencja miejsca