Sztuczna inteligencja jeszcze silniej wkroczy do naszego życia: nowy model generatywnej AI – GenCast – dzięki dostępowi do zbioru archiwalnych danych nauczył się przewidywać pogodę skuteczniej, niż to robią superkomputery symulujące krok po kroku zjawiska zachodzące w atmosferze.
Prognoza pogody od sztucznej inteligencji
Laboratorium Google DeepMind, założone przez tegorocznego noblistę z chemii Demisa Hassabisa, opublikowało generatywny model sztucznej inteligencji GenCast, który przewiduje pogodę nawet na 15 dni naprzód precyzyjniej niż dotychczasowe metody, wykorzystując jedynie ułamek potrzebnej dotąd mocy obliczeniowej.
Tradycyjne systemy prognozowania pogody w średnim czy długim terminie opierają się na superkomputerach, które rozwiązują fizyczne równania opisujące zachowanie atmosfery. GenCast stosuje inne podejście. To tzw. model dyfuzyjny, podobny do generujących obrazy Midjourney, Dall-E czy Stable Diffusion. Tyle że zamiast przetwarzać obrazy, uczy się prawidłowości w pogodzie, bazując na 40 latach archiwalnych danych. Zamiast superkomputera za miliony euro, po wytrenowaniu system potrzebuje zaledwie 8 minut na pojedynczym procesorze w chmurze, by wygenerować 15-dniową prognozę. GenCast w testach okazał się do 20 procent dokładniejszy od systemu ENS, należącego do Europejskiego Centrum Prognoz Średnioterminowych (ECMWF), uznawanego powszechnie za najlepszy na świecie.
Znaczenie prognozy pogody
Precyzyjne prognozy są, rzecz jasna, istotne nie tylko dla planujących wakacje. Zdolność do przewidywania zjawisk pogodowych jest kluczowa dla minimalizowania skutków huraganów, powodzi czy fal upałów. GenCast jest w stanie także precyzyjnie przewidywać z kilkudniowym wyprzedzeniem, ile mocy wygenerują turbiny wiatrowe, co może mieć ogromne znaczenie dla efektywnego wykorzystania odnawialnych źródeł energii.
Kod GenCast został w całości udostępniony i może być nieodpłatnie wykorzystywany do zastosowań niekomercyjnych. Google zapowiada, że model wkrótce może zacząć współpracować z aplikacjami – wyszukiwarką czy mapami. Badacze jednak uprzedzają. Pogoda nie lubi przewidywalności i nikt, nawet AI, nie jest nieomylny. Nadal dobrze mieć gdzieś pod ręką parasol na wszelki wypadek.
„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.
Artykuł pochodzi z numeru Nr 50/2024
