Być może sensem takich lektur jest dawanie świadectwa o istnieniu świata duchowego w ogóle. Tak chyba należy rozumieć intencje autora i wydawcy "Obrzędu". Sensacyjny podtytuł ("Tajemnice współczesnych egzorcystów"), projekt okładki, rozpoczęcie książki dramatycznym opisem egzorcyzmu - mają przykuwać uwagę. A jednak książka wkrótce zwalnia tempo, studzi nastrój i staje się czymś bardziej prozaicznym, ale i przez to z gruntu uczciwym. Przedstawia wynik prywatnego "śledztwa" na temat egzorcyzmów, jest dość rozwlekłym opisem wydarzeń i refleksji, jakie stały się udziałem ks. Gary’ego Thomasa z USA, wysłanego do Rzymu na kurs egzorcystów.
Można się spierać, czy sposób, w jaki to sfabularyzowano, jest najtrafniejszy (opisy kafejek, ulic, sal wykładowych?). Pomiędzy takimi rozdziałami znaleźć można dygresje o upadłych aniołach - efekt zetknięcia się autora z różnorodną literaturą (wyliczoną w bibliografii) - w których dość często występują frazy "jak Kościół uczy", "jak uważają teologowie" czy "zdaniem egzorcystów". Dobrze oddaje to sytuację, w jakiej każdy z nas staje, gdy próbuje zdobywać w sprawach egzorcyzmów "wiedzę pewną", a zyskuje zlepek sądów o różnym autorytecie. Wbrew mitom kultury popularnej - w tym również wbrew zapowiedzi filmu nakręconego na podstawie "Obrzędu" z Anthonym Hopkinsem w roli głównej - opisane egzorcyzmy na ogół bardziej przypominają wizyty lekarskie, w trakcie których nic szczególnego się nie dzieje.
Ks. Thomas jest raczej skłonny do wątpliwości niż pochopności w przypisywaniu czegokolwiek demonom. A jednak książka nie zostałaby zapewne napisana i sfilmowana, gdyby nie zawierała momentów grozy: sytuacji, w których bohater odczuwa lęk wywołany świadomością spojrzenia w oczy diabłu - i które być może wpłynęły na jego pragnienie służenia jako egzorcysta. Te momenty uświadamiają mu w sposób namacalny istnienie diabła, przyjmowane dotąd rozumowo.
"Obrzęd" jest debiutem książkowym Matta Baglio, dziennikarza pochodzącego, podobnie jak bohater książki, z USA. W końcowej nocie napisał: "Zbieranie materiałów na temat egzorcyzmów pozwoliło mi na ponowne odkrycie wiary w stopniu, jakiego się nie spodziewałem".
Matt Baglio, "Obrzęd. Tajemnice współczesnych egzorcystów", tłum. Konrad Czerski, Znak 2010
„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.
Artykuł pochodzi z numeru TP 02/2011
