owady: najważniejsze informacje

Mrówki tkaczki (Oecophylla smaragdina) współpracujące przy budowie gniazda z liści. // Fot. Iryna Rasko / B&EW

Jeden dodać jeden może dać trzy. Jak współpracują mrówki

Łukasz Lamża
Mrówki prządki (Oecophylla smaragdina) budują gniazda, zwijając liście w tutki, co wymaga wytężonej pracy zespołowej. Badacze z Sydney i Londynu wykazali, że…
Mrówkojad wielki // Fot. Záruba Ondřej / Adobe Stock

Historia naturalna mrówki i mrówkojada

Łukasz Kwiatek
Mrówki i termity stanowią największą grupę owadów i... atrakcyjne źródło białka dla ok. 200 gatunków zwierząt, w tym ok. 20 żywiących się wyłącznie nimi.…
Pierre Boyer, współpracownik zespołu profesora Tomasza Pyrcza, tuż przed schwytaniem pierwszego motyla Nivaliodes negrobueno. Peruwiańskie Andy, wrzesień 2021 r. // Fot. Instytut Zoologii i Badań Biomedycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego / materiał prasowy

Motyl na śniegu. Odkrycie polskich naukowców w Andach

Anna Goc
Gdy je złapaliśmy, szczęka nam opadła. Środkowe Peru, na wysokości czterech tysięcy metrów. Delikatnie podlatuje nad śniegiem, a gdy wychodzi słońce –…
Fot. Rainer Fuhrmann / Adobe Stock

Alkohol jest dla zwierząt trucizną. Ale nie dla szerszeni

Maria Hawranek, Eran Levin
Karmiliśmy szerszenie 20-procentowym roztworem alkoholu. Przekładając to na ludzkie doświadczenie, to tak, jakby człowiek pił sake cały dzień. I co? I nic. -…
Samica komara (Culex pipiens) // Fot. Kim Taylor / B&EW

Malaria: czy komary rozniosą szczepionkę?

Łukasz Kwiatek
Eksperyment medyczny pokazał, że komary mogłyby pomóc walczyć z malarią. Jeśli zarażą nas niegroźnym dla nas pasożytem, to nasz organizm dobrze przygotuje się…
Wizualizacja części neuronów mózgu muszki owocowej i połączeń między nimi. // Materiały prasowe FlyWire / Princeton University

Pierwsza taka mapa: powstał kontektom muszki owocowej

Łukasz Kwiatek
Członkowie konsorcjum naukowego znanego jako FlyWire najpierw dokładnie przeskanowali mózgi muszki owocowej mikroskopem elektronowym, potem zidentyfikowali 140…
Ważki błękitne (Ischnura senegalensis) // K. Jayaram / East News

Ewolucja nie stworzyła katalogu zachowań, które pasują wyłącznie do jednej płci

Maria Hawranek, Marlene Zuk
Marlene Zuk, biolożka: Ludzie się śmieją, że chrząszcze próbują spółkować z butelką po piwie. Ale wyobraźmy sobie samca odrzucającego wszystkie samice, które…
Fot. Adobe Stock

Dlaczego owady krążą wokół sztucznego światła

Łukasz Kwiatek
Międzynarodowy zespół badaczy wyjaśnił zagadkę, która musiała nurtować ludzi, od kiedy tylko zaczęli zasiadać nocą przy ognisku.
Pszczoły. / Fot. Easaint / Stockimo / Alamy / Be&W

Niepokojąco czysta szyba: jeszcze możemy pomóc owadom

Justyna Kierat
Wielu kierowców zauważa, że kiedyś na ich autach rozbijało się więcej owadów niż dziś. Solidna nauka wydaje się mówić to samo. Gdzie te owady i co możemy…
Zimą u pszczół miodnych królowa przestaje składać jaja. Opiekują się nią wtedy robotnice, które przyszły na świat jesienią, żyjące znacznie dłużej niż ich siostry urodzone w lecie. / ADOBE STOCK

Zimowe przeżycia owadów

Justyna Kierat
Niskie temperatury nie muszą być dla owadów straszne. O ile mają wygodne schronienie i towarzyszy, którzy pomogą im się ogrzać. Albo potrafią odtajać po…
/ SORGE / BE&W

Gdy chorują pszczoły

Justyna Kierat
Życie w zorganizowanej społeczności ma swoje zalety – łatwiej o pożywienie i bezpieczeństwo. Trudniej jednak o zachowanie higieny. Przynajmniej u owadów.
Trzmiel pije słodką wodę z rozgrzanej płytki. Część aparatury wykorzystanej w eksperymencie / fot. PIPPA AGER /

Trzmiele czują ból, są gotowe ryzykować. Polski naukowiec odkrył złożoność mózgu owadów

Bartosz Baran
Wykazaliśmy, że owady zdolne są znosić bardziej nieprzyjemne doznania, gdy starają się o wartościową nagrodę. Ich maleńkie mózgi mogą skrywać złożony umysł.
PIXABAY /

Zepsuta randka prusaka

Łukasz Kwiatek
Samce prusaków mają coraz większe problemy ze znalezieniem partnerki. Nie wszystkie samice potrafią docenić ich zaloty, za co zresztą odpowiada człowiek.
/ ADOBE STOCK

Spojrzenie złożone

Daniel Kozłowski
Z badań nad maleńkimi mózgami muszek owocowych biolodzy od dawna próbują dowiedzieć się czegoś o zjawiskach powszechniejszych niż te owady.

Mrowisko, mózg królowej i gra o tron

Łukasz Kwiatek

Raport o stanie świata

Łukasz Kwiatek
Trwa „apokalipsa owadów”, które giną od „tysięcy ran” – alarmują autorzy specjalnego wydania czasopisma „PNAS”.

Umysł na sześciu nogach

Mateusz Hohol, Bartosz Baran
Pomimo mózgów niewielkich rozmiarów, niektóre gatunki owadów przejawiają wyrafinowane zdolności poznawcze i szeroki repertuar zachowań, jakich nie…
/ ADOBE STOCK

Gdy matka jest niepewna

Łukasz Kwiatek
Kwietna łąka przy ulicy Powstania Warszawskiego. Kraków, lipiec 2017 r. / ANNA KACZMARZ / DZIENNIK POLSKI / POLSKA PRESS / EAST NEWS

Natura nam odpowiada

Paweł Pstrokoński
Coraz częściej przestajemy uważać wymuskaną do przesady zieleń za coś wartościowego. Stawiamy za to na dzikość, która z przytupem wraca do miast.
Przyciągający wzrok czerwony kolor i słodki nektar – tak roślina z gatunku Psychotria elata wabi zapylacza, samicę brylancika niebieskogardłego (Heliodoxa jacula). Kostaryka, 2019 r. / JON G. FULLER / EAST NEWS

Tajemnice zapylania

Jonathan Drori, Maria Hawranek
Jonathan Drori, popularyzator botaniki: Rośliny przystrajają się w kolory, zapachy, zmieniają smak nektaru, a nawet temperaturę, by zwabić nadlatujących…

Depresja much

Michał Świątek
Nawet jednorazowy kontakt ze zwłokami wywołuje obniżenie nastroju, a długotrwały może znacząco obniżyć jakość życia – to wiemy. Ale żeby u owadów?
/ PIXABAY

Z miłości do chrząszczy

Szymon Drobniak
Żadna inna grupa zwierząt nie osiągnęła podobnego sukcesu ewolucyjnego. Chrząszcze opanowały Ziemię – dzięki temu, że się jej podporządkowały.
/ ROYAL SOCIETY PUBLISHING

Jak one to robią?

Łukasz Kwiatek
U pewnej grupy zamieszkujących jaskinie latających owadów, należącej do rzędu psotników, samice posiadają organy płciowe przypominające penisy.
/ ISTOCK / GETTY IMAGES

Gust komara

Łukasz Lamża
Zawsze to powtarzamy: naukowcy też ludzie.
Jerzy Kowalczyk / PIOTR SADURSKI DLA „TP”

Pszczoły z dobrym adresem

Adam Robiński
Jurek Kowalczyk, pszczelarz: Kiedyś znalazłem w ulu pyszną spadź jodłową. Laborantka myślała, że przywiozłem ją ze świętokrzyskiego, a to było stąd, z…
/

Gdzie te owady

Łukasz Kwiatek
Entomolodzy nazywają to efektem przedniej szyby.