Mikroskopia elektronowa znana jest od niemal stulecia, ale dopiero prace tegorocznych laureatów, wykonane w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat, pozwoliły na uzyskanie bardzo precyzyjnych trójwymiarowych obrazów pojedynczych cząsteczek o znaczeniu biologicznym, takich jak białka i wirusy. Istotnym elementem tej techniki jest błyskawiczne zamrażanie badanej próbki do niemal -200 stopni Celsjusza. Dzięki temu woda otaczająca biomolekuły nie ma szans na krystalizację, ale przekształca się w postać szkła, powodując zatrzymanie wszystkich cząsteczek dokładnie tam, gdzie były w chwili, gdy próbka była ciekła. Dzięki temu możliwe jest bezproblemowe naświetlenie próbki strumieniem elektronów z różnych stron, zebranie uzyskanych obrazów, a następnie, po obróbce komputerowej, uzyskanie bardzo precyzyjnych obrazów pojedynczych cząsteczek. Co ważne – uzyskiwane obrazy pokazują te cząsteczki niejako w akcji, co pozwala na stworzenie czegoś w rodzaju filmu demonstrującego to, co dzieje się w żywym organizmie. Jednym z najnowszych osiągnięć techniki kriomikroskopii elektronowej jest precyzyjny obraz wirusa Zika, który pozwala na znaczne ułatwienie pracy uczonym próbującym znaleźć efektywną metodę walki z nim.
Warto podkreślić, że efekty pracy tegorocznych laureatów będą miały olbrzymie znaczenie w wielu dziedzinach nauki – od chemii, przez biochemię i biologię molekularną, do medycyny i fizjologii.
„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.
