Skromność odznaczona

Profesor - znany lingwista, iranista i historyk literatury, przez lata występujący na łamach paryskiej “Kultury" pod pseudonimem Maciej Broński, od czterech dekad (z wymuszonymi przez cenzurę przerwami) publikujący też w “Tygodniku Powszechnym" - jest w Brukseli, gdzie mieszka od 1968 r., postacią znaną. I to zarówno z wielkiego dorobku naukowego czy publicystycznego, jak skromności. Przyznane przez prezydenta odznaczenie jest jednak nie tyle uhonorowaniem tej cechy profesorskiego charakteru, co przede wszystkim podzięką za lata wytrwałej pracy i dowodem uznania dla jego postawy: umiejętnego łączenia polskości z europejskością i światowością.

Ambasador RP w Belgii Iwo Byczewski podkreślił w swej laudacji niezależność myśli i ocen Wojciecha Skalmowskiego, szerokość jego intelektualnych zainteresowań i krytyczny dystans do zdarzeń. Potwierdzają to zarówno publikacje naukowe Profesora, jego publicystyka i wysokiej próby krytyka literacka z łamów “Kultury" (zebrana częściowo w tomie “Teksty i preteksty"), jak też 20-letnia praca wykładowcy Katolickiego Uniwersytetu w Leuven, gdzie Profesor wychował wielu pasjonatów iranistyki i polonistyki, a nierzadko, po prostu, przyjaciół Polski.

Tym samym orderem odznaczono tego dnia innego polskiego uczonego i pisarza zamieszkałego w Belgii - Mariana Pankowskiego, poetę, prozaika i dramaturga. Były więzień obozów w Auschwitz, Gross-Rosen, Norhausen i Bergen-Belsen mieszka w Belgii od 1945 r. Większość jego książek (m. in. “Smagła swoboda", “Matuga idzie!", “Granatowy goździk" czy “Pątnicy z macierzyzny") ukazała się już w kraju; szkoda, że polskie teatry dramatyczne tak rzadko sięgają po jego sztuki.

Przyznano także Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (jak powiedział ambasador Byczewski - order ten wyróżnia też wręczającego, jest bowiem tak rzadko przyznawany, że niewielu ma szczęście go zobaczyć). Otrzymał go książę Jerzy Karol Jełowicki - kawaler Zakonu Maltańskiego i radca generalny w belgijskim ministerstwie finansów, który wiele zrobił dla wynegocjowania pomyślnych dla Polaków rozstrzygnięć fiskalnych.