Schizma w serdecznej atmosferze

Pomysł kard. Waltera Kaspera, by osoby rozwiedzione, pozostające w powtórnych związkach, mogły przystępować do komunii św., jest przejawem bezprecedensowego, tragicznego kryzysu, jaki na Kościół sprowadził Sobór Watykański II – oznajmił bp Bernard Fellay, szef ruchu lefebrystów. Przełożony tradycjonalistycznego Bractwa Kapłańskiego św. Piusa X pod koniec września spotkał się w Watykanie z kard. Gerhardem Müllerem, prefektem Kongregacji Nauki Wiary (KNW).


A jednak herezja


Dialog Bractwa z KNW, zmierzający do pełnego pojednania z Kościołem, załamał się w połowie 2012 r., gdy władze lefebrystów nie zaakceptowały przygotowanej przez Watykan preambuły doktrynalnej. Dokument domagał się m.in. akceptacji całego nauczania ostatniego soboru. Bp Fellay tłumaczył wówczas, że Vaticanum II zerwało z Tradycją, czego dowodem takie jego owoce, jak spotkanie Jana Pawła II z przywódcami innych religii w Asyżu w 1986 r. czy pocałunek, jaki ten papież złożył na Koranie w 1999 r. W listopadzie 2012 r. kard. Müller oznajmił na łamach „L’Osservatore Romano”, że lefebryści głoszą „heretycką interpretację” Soboru Watykańskiego II.

Bractwo św. Piusa X powołał do istnienia abp Marcel Lefebvre, który odrzucił soborowe nauczanie m.in. o ekumenizmie i wolności religijnej oraz reformę liturgiczną, „największe zło” Kościoła w okresie posoborowym. W 1988 r. hierarcha konsekrował – wbrew woli Jana Pawła II – czterech biskupów, za co wszyscy ściągnęli na siebie ekskomunikę, a Bractwo stało się schizmatyckie. Po śmierci Lefebvre’a na jego czele stanął bp Fellay. W 2007 r. Benedykt XVI, wychodząc naprzeciw żądaniom Bractwa, przywrócił do łask Mszę trydencką, a w 2009 r. zdjął z lefebrystycznych hierarchów ekskomunikę.

Obecny kryzys w relacjach Bractwa z Watykanem przypieczętował w październiku 2013 r. sam bp Fellay, nazywając papieża Franciszka „prawdziwym modernistą” (w języku lefebrystów: rodzaj najgorszego zła). Hierarcha dodał, że obecnie żyjemy „w strasznych czasach” i „sytuacja Kościoła jest prawdziwie katastrofalna, a obecny papież czyni ją dziesięć tysięcy razy gorszą”.

Nieco później kard. Müller na łamach „Corriere della Sera” tłumaczył, że zdjęcie z lefebrystycznych hierarchów ekskomuniki nie sprawiło, że przestali być poza Kościołem: „Kanoniczną ekskomunikę tych biskupów za ich nielegalną konsekrację cofnięto, lecz de facto nadal ciąży na nich ekskomunika sakramentalna z powodu schizmy; postawili się poza komunią z Kościołem. Nie zamykamy [przed nimi] drzwi i nigdy tego nie zrobimy, lecz zachęcamy ich do pojednania. Ale oni również muszą zmienić swoją postawę, zaakceptować warunki Kościoła katolickiego i Ojca Świętego jako ostateczne kryterium członkostwa kościelnego”.


„Kryzys wśród kardynałów”


Watykański komunikat po wrześniowym spotkaniu kard. Müllera i bp. Fellaya stwierdza, że dwugodzinne rozmowy przebiegły w „serdecznej atmosferze”, a strony „poruszyły różne problemy natury doktrynalnej i kanonicznej oraz zdecydowały, by postępować etapami i w rozsądnych ramach czasowych, mając na celu przezwyciężenie trudności i osiągnięcie zamierzonego pełnego pojednania”. Z kolei komunikat lefebrystów podkreślił, że było to pierwsze spotkanie przełożonego Bractwa z kard. Müllerem „od czasu rezygnacji papieża Benedykta XVI i złożenia urzędu prefekta KNW przez kard. Williama J. Levadę”.

Bp Fellay w rozmowie z tradycjonalistycznym serwisem DICI powiedział, że obie strony trwają przy swoich stanowiskach, ale widać u nich wolę dalszej dyskusji. Niestety – oświadczył – chociaż władze w Watykanie „dostrzegają kryzys, który wstrząsa Kościołem na jego najwyższym szczeblu – teraz dotyka on kardynałów – ale nie uważają, że jego przyczyną może być właśnie sobór. To jest jak dialog głuchych”.

Zdaniem szefa lefebrystów istotę zła Vaticanum II dobrze ilustrują ostatnie starania kard. Kaspera o dopuszczenie do komunii osób rozwiedzionych pozostających w ponownych związkach. Niemiecki kardynał – uważa bp Fellay – proponuje, „aby uczynić to samo, do czego doszło na soborze, to znaczy: potwierdzić naukę katolicką, ale jednocześnie zaoferować »rozwiązania duszpasterskie«. (...) Winimy sobór za stworzenie tego sztucznego podziału między doktryną a praktyką duszpasterską, ponieważ praktyka musi wynikać z doktryny. Na skutek wielu ustępstw poczynionych ze względów duszpasterskich w Kościele zostały wprowadzone istotne zmiany, a jego doktryna naruszona. Oto co wydarzyło się podczas i po soborze, a my potępiamy właśnie tę strategię, której dziś używa się przeciwko moralności małżeńskiej”.

Korzystałem z: „Corriere della Sera”, DICI, KAI, NCR, http://news.fsspx.pl, „Vatican Insider”.