Niech konsulowie uważają...

Nie ustaje wielki spór ekonomistów i prawników o kształt systemu emerytalnego, mimo że zmiany przypieczętowała już nowa ustawa (zgodnie z nią od 1 maja nasze składki do Otwartych Funduszy Emerytalnych zostaną obniżone z 7,3 proc. do 2,3 proc., a docelowo do 3,5 proc.).
Czyta się kilka minut

Przeciwnicy rządowego pomysłu, m.in. prof. Jerzy Stępień, były prezes Trybunału Konstytucyjnego, czy prof. Leszek Balcerowicz, współtwórca reformy emerytalnej sprzed dekady, nie składają broni. Chcą, by nowej ustawie przyjrzał się Trybunał Konstytucyjny, w myśl słynnej paremii rzymskiego prawnika Celsusa: "Ius est ars boni et aequi" - "prawo jest sztuką czynienia tego, co dobre i słuszne".

Prof. Stępień w liście do prezydenta Bronisława Komorowskiego przestrzega, że zmiany w systemie emerytalnym mogą naruszać fundamenty demokratycznego państwa, np. interesy ubezpieczonych czy zasadę społecznej gospodarki rynkowej. Gdyby miał rację, znowelizowana ustawa łamałaby konstytucję. Profesor podkreśla też - podobnie jak Balcerowicz - że podważono zaufanie obywateli do państwa oraz naruszono prawa już nabyte. Według niego przy tak znaczących zmianach vacatio legis powinno wynosić "co najmniej 6 miesięcy", a nie kilka tygodni, jak chce rząd.

W demokracji obywatele mogą używać do bronienia swoich przekonań prawa do autonomii i samostanowienia - nikt nie może im w tym przeszkadzać. Jeśli znacząca grupa uważa, że arbitrem w sporze emerytalnym ma być Trybunał Konstytucyjny, to powinien rozstrzygnąć, kto ma rację. Trzeba tylko znaleźć chętnego - uprawnionego do takiego kroku. Dla demokracji niebezpieczna jest bowiem wyrwa między tym, co stanowi publiczny system państwa, a subiektywnym myśleniem jego obywateli. W takich sytuacjach Rzymianie przestrzegali: "Videant consules, ne quid detrimenti res publica capiat" - "Niech konsulowie uważają, by państwo nie poniosło uszczerbku".

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29,90 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz
1.00 zł
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką 1.00 zł

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz
0.00 zł
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką 29.90 zł

Artykuł pochodzi z numeru TP 15/2011