Chłopaki nie dość chłopackie

Literatura młodzieżowa pełna jest chłopackich chłopców i dziewczyńskich dziewczynek. Posiadacze giwery z patyka, młodociani naśladowcy Rambo mogą być usatysfakcjonowani - książki są pełne podobnych im, nieopierzonych Bondów i Ninja. Dziewczyńskie dziewczynki z kolei łatwo znajdą drogę do książek o księżniczkach, wróżkach i małych miss - poznać je łatwo po różowych okładkach okraszonych brokatem.
Czyta się kilka minut

Około dziesiątego roku życia, kiedy wojna płci osiąga apogeum, książki wspierają stereotypowe podziały na to, co przystoi facetom, i to, co girls only. Pisarze formatują swoich męskich bohaterów do kilku typowych ról, a czytelnik bez trudu rozpoznaje kategorię Ciemięg i kategorię Twardzieli, którzy różnią się od siebie jak Doskonały Damianek od Koszmarnego Karolka. Antytezą książkowego Rambo są chłopcy-mięczaki. Z reguły słabość "ofiary losu" bierze się z niskiego wzrostu i wątłych mięśni, co skazuje cherlaka na szereg upokorzeń ze strony roślejszych kolegów. Książkowi Ananiasze rekompensują sobie poczucie odtrącenia dobrymi stopniami, co sprowadza na nich kolejne szyderstwa rówieśników.

Jacqueline Wilson - najpopularniejsza w Wielkiej Brytanii autorka książek dla młodzieży - rozszerzyła tę krótką typologię bohaterów o nowe postaci, nie tak komiksowo oczywiste, bardziej splątane. Pisarka jest literackim pogotowiem ratunkowym na wszelkie bolesne zranienia wieku dojrzewania. Jej najnowsza książka, "Pocałunek", mówi o chłopcu nie dość chłopackim.

Carl to nie tyle chuchro, co wrażliwiec. Nie znajduje przyjemności w hałaśliwych meczach i przepychankach, stroni od typowo męskich zabaw. Podczas kiedy inni chłopcy bezustannie manifestują przynależność do stada twardzieli, "znaczą teren" i ustalają hierarchię, Carl jest marzycielem. Od zawsze w nierozłącznej parze z Sylvie - dziewczynką z sąsiedztwa. Niczym Andersenowski Kaj i Gerda oboje rozumieją się w pół słowa. W zgodnym duecie spisują "Kroniki Szklanii" - niekończącą się sagę o wyobrażonej książęcej parze i jej perypetiach. Carl kolekcjonuje szklane bibeloty. Jego zbiór zapoczątkowała otrzymana na szóste urodziny figurka "Szklanego Chłopca" - bezskrzydłego kupidyna.

Dopóki Carl i Sylvie byli w podstawówce, wszystko grało. Utalentowany, przystojny i obdarzony wdziękiem Carl był lubiany, rówieśnicy zabiegali o jego towarzystwo. Ale oto oboje dorośleją. Nadchodzi zmiana - podczas kiedy Sylvie pozostaje w publicznej high school, trzynastoletni Carl trafia do prestiżowego, prywatnego gimnazjum dla chłopców, gdzie trwa ostra rywalizacja o wyniki i popularność. W nowej szkole obowiązuje osobliwy "kodeks honorowy" - pozycja w hierarchii zależy od brutalnych "męskich" rozrywek i samczej fanfaronady. Chłopcy stronią od wszelkiej "słabości" jak od trądu. Rządzi dyktat bezwzględnego machismo, a "babskie" zachowania degradują ofiarę i strącają do kategorii pariasów.

Jacqueline Wilson, Pocałunek,ilustrował Nick Sharatt, tłum. Ewa Rajewska, Poznań 2009, Media Rodzina

Pija Lindenbaum, Igor i lalki, tłum. Katarzyna Skalska, Poznań 2009, Wydawnictwo Zakamarki

Justin Richardson, Peter Parnell, Z Tango jest nas troje, ilustrował Henry Cole, Warszawa 2009, Wydawnictwo AdPublik

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Najniższa cena przed promocją 29,90 zł

1.00 zł
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką 1.00 zł

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz
0.00 zł
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką 29.90 zł

TP Online: Dostęp roczny online

Grafika na okładce: Nikodem Pręgowski dla „TP”

Artykuł pochodzi z numeru TP 40/2009

Artykuł pochodzi z dodatku Książki w Tygodniku 40/2009