Wpływowa teoria bez cząstek

Tymczasem wiele najwspanialszych wytworów ludzkiej myśli pochodzi od naukowców” – uważa rosyjski miliarder Jurij Milner (z wykształcenia fizyk cząstek), pomysłodawca i główny fundator Breakthrough Prize, nagrody przyznawanej corocznie za przełomowe osiągnięcia w dziedzinach matematyki, fizyki oraz nauk o życiu. Opiewająca na okrągłe 3 mln dolarów, jest najwyższą nagrodą pieniężną w świecie nauki (dla porównania: Nobel to ok. 1,2 mln dolarów).

6 sierpnia ogłoszono przyznanie dodatkowej, „specjalnej” Breakthrough ­Prize w dziedzinie fizyki fundamentalnej. Trafi ona do Sergiego Ferrary, Daniela Freedmana i Petera van Nieuwen­huizena, którzy przeszło 40 lat temu opracowali tzw. teorię supergrawitacji. Była to pierwsza zaawansowana próba pożenienia ze sobą dwóch filarów współczesnej fizyki: ogólnej teorii względności Einsteina oraz krzepnącego wówczas modelu standardowego fizyki cząstek elementarnych. Niestety supergrawitacja nie spełniła pokładanych w niej oczekiwań – w akceleratorach wciąż nie natrafiono na żaden ślad wymaganych przez nią tzw. cząstek ­supersymetrycznych, a fizycy do dziś nie wiedzą, jak skwantować grawitację. Kapituła nagrody podkreśla jednak, że supergrawitacja nadała kierunek wielu dalszym poszukiwaniom tzw. teorii wszystkiego. Krytycy zauważają kwaśno, że lepsze od teorii wpływowych byłyby teorie potwierdzone. ©