Skarby Paulinów

Podobnie jak w przypadku poprzednich dwunastu wystaw, i tym razem mamy wyjątkową okazję zobaczyć nieznane dzieła sztuki, materialne świadectwa naszej historii i kultury. Zgromadzono przykłady rzemiosła artystycznego: relikwiarze, monstrancje, kielichy; tkaniny liturgiczne: ornaty, dalmatyki, kapy; dokumenty wystawione przez królów: Kazimierza Wielkiego, Kazimierza Jagiellończyka, Zygmunta Starego oraz pochodzące z kancelarii biskupów krakowskich. Wśród obrazów w większości o niskim poziomie artystycznym, których ikonografia dotyczy najczęściej dziejów św. Pawła Pustelnika, patrona zakonu (pełna nazwa Zakon Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika), świętych paulińskich, św. Stanisława - znajdujemy także bardzo wartościowe. Przyciąga wzrok harmonia barw “Ucieczki do Egiptu" Hansa Suessa z Kulmbachu - obrazu namalowanego w 1511 r. specjalnie dla gotyckiego jeszcze w tym czasie kościoła na Skałce i stanowiącego niegdyś część tryptyku. Zwracają uwagę przedstawienia Matki Boskiej z Dzieciątkiem - niewielki obraz o proweniencji północnowłoskiej z 2 poł. XV w. oraz siedemnastowieczny wizerunek, ale jeszcze z dostrzegalnymi reminiscencjami gotyku przesłonięty późnobarokową sukienką i umieszczony w rokokowej ramie. Nielicznie reprezentowana na wystawie późnogotycka rzeźba przeraża opłakanym stanem swojego zachowania. Jednym z najpiękniejszych eksponatów jest monstrancja promienista z 1706 r. zdobiona emalią, techniką trybowania i koralem. Koral wyrasta z podstawy w formie krzewu, z którego z kolei wybijają pędy winnej latorośli ukształtowane w pozłacanym srebrze i zakończone koralowymi kiściami winnych gron. W zwieńczeniu pośród liści krzewu klęczy św. Paweł Pustelnik podtrzymujący promienistą glorię z koroną. Na każdym zakończeniu konaru koralowego krzewu umieszczono maleńkie postacie apostołów (zachowały się tylko cztery).

Wystawa czynna w Krzysztoforach, Rynek Główny 35, do 16 listopada br.

(m)