Józef Stalin: najważniejsze informacje

Bardzo pobożnie nauczyliśmy się manipulować religią

O. Wacław Oszajca SJ
W Austrii, gdzie Matkę Jezusa nazywają „Wielką Matką Austrii”, w katolickiej rodzinie przyszedł na świat Adolf Hitler, który w Bawarii, gdzie Maryję nazywają „…
Wersja audio

Żydzi u boku Wehrmachtu. Fiński paradoks II wojny światowej

Aleksander R. Michalak
Żydzi walczący ramię w ramię z Niemcami, odznaczani niemieckimi medalami? Owszem, taka sytuacja miała miejsce: broniąc swojego kraju przed sowiecką agresją,…
Mieszkańcy wsi Liskowate przed swoją cerkwią, dziewczęta w środku trzymają plakat z napisem „Bractwo Apostolstwa Modlitwy”. Rok 1929. // Archiwum prywatne Nadii Tutowej
Wersja audio

Wysiedleni dwa razy. Losy Bojków od Bieszczad do Donbasu i z powrotem

Antonina Palarczyk
„Porzućcie góry, łąki i doliny, bo was wieziemy do wschodniej Ukrainy” – śpiewali Bojkowie, których w 1951 roku wywieziono z bieszczadzkich wsi do Donbasu.…
Płaskorzeźba z wizerunkiem Józefa Stalina na stacji metra Taganskaja. Moskwa, 15 maja 2025 r. // Fot. Alexander Nemenow / AFP / East News

Powrót Stalina: w Rosji odradza się kult tyrana

Anna Łabuszewska
Na stacji moskiewskiego metra Taganskaja odsłonięto wielką płaskorzeźbę z sylwetą Stalina w środkowej części kompozycji. To prezent dla pasażerów z okazji 90-…
Rabka, 1933 r. / NARODOWE ARCHIWUM CYFROWE

Legenda o Józefie Stalinie, szewcu z Rabki

Beata Chomątowska
Zanim został Józefem Stalinem, miał pisać o zgodę do samej Moskwy. Kim był jedyny w Polsce człowiek noszący takie samo imię i nazwisko jak dyktator z Kremla?
Fotoreporter wojenny Georg Schödl (z lewej) i niemiecki pilot (nieznany z nazwiska) na porzuconym sowieckim czołgu ciężkim KW-2, lato 1941 r. Wyposażony w armatę kalibru 152 mm, KW-2 był wtedy najlepiej uzbrojonym czołgiem świata. / SOFLA / INTERFOTO / FORUM

22 czerwca 1941: starcie tyranów

Mark Sołonin, Zbigniew Rokita
Mark Sołonin, rosyjski historyk: 80 lat temu Hitler wyprzedził Stalina. Mniej więcej o dziesięć-dwadzieścia dni.
Wiec poparcia dla Palmiro Togliattiego po zamachu, w którym lider włoskich komunistów został ranny. Maszerują mieszkańcy Centocelle, rzymskiej dzielnicy przemysłowej. 17 lipca 1948 r. / KEYSTONE / GETTY IMAGES

Czerwone powojnie

Zbigniew Rokita
75 lat temu wydawało się, że komuniści obejmą władzę także w niektórych krajach Europy Zachodniej. Najbliżej celu byli we Francji i Włoszech.
Fragment ekspozycji w Muzeum Katyńskim, Cytadela, Warszawa / LASKI COLLECTION / EAST NEWS

Zbrodnia katyńska: jak zginęli polscy oficerowie i kto za tym stał

Bartłomiej Noszczak
W 1939 roku do sowieckiej niewoli trafiło tysiące polskich żołnierzy. Ich los przez lata pozostawał tajemnicą, a próby wyjaśnienia sprawy rozbijały się o mur…
Baliashvili Nodari z tatuażem przedstawiającym Stalina. Ojciec Stalina przygarnął ongiś jego dziadka i dał mu pracę w swoim zakładzie szewskim. / JUSTYNA MIELNIKIEWICZ / POLARIS / EAST NEWS

​Sedes Stalina i inne cuda

Dariusz Kałan
„Jeśli ktoś o nim słyszał, to słyszał też o naszym kraju. To dopieszcza narodowe ego wielu ludzi” – tak Szalwa Dzidziguri próbuje tłumaczyć sobie sentyment,…
Plakat francusko-brytyjskiego filmu „Śmierć Stalina” / MATERIAŁY PRASOWE

Tyrani tak, idioci nie

Anna Łabuszewska
Rosyjskie Ministerstwo Kultury nie zgodziło się, aby na ekrany kin trafiła komedia „Śmierć Stalina”. Dyskusja, która potem wybuchła, wiele mówi o współczesnej…
Prezydent USA Harry Truman obserwuje ćwiczenia spadochroniarzy w forcie Bragg (Karolina Północna), październik 1949 r. / Fot. Bettmann / CORBIS

Jak powstrzymano wujka Joe

Andrzej Krawczyk
Po 1945 r. Zachód widział w Stalinie sojusznika. Musiało minąć kilka lat, zanim pojęto istotę sowieckiego reżimu. Kluczową rolę odegrał dokument nazwany „…
Po zakończeniu konferencji poczdamskiej: nowy brytyjski premier Clement Attlee (pierwszy z lewej), prezydent USA Harry S. Truman i Józef Stalin w mundurze generalissimusa; sierpień 1945 r. / Fot. Bettmann / CORBIS

Kolebka zimnej wojny

Joachim Trenkner
Choć mówili o demokracji, nie mieli już złudzeń: 70 lat temu na konferencji w Poczdamie przywódcy USA i Wielkiej Brytanii zaakceptowali zdobycze Stalina w…
Reakcje Polaków na rozprowadzanie przez Niemców list z nazwiskami ofiar Katynia; Lublin, kwiecień 1943 r. / Fot. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa

Jak Niemcy próbowali wykorzystać zbrodnię w Katyniu dla swych celów

Bartłomiej Noszczak
Początkowo informacja o Katyniu budziła wątpliwości. Wielu Polaków uważało, że to inscenizacja lub w ogóle nieprawda. Z czasem, po zderzeniu z dowodami,…
Pocztówka ze Stalinogrodu: od 9 marca 1953 r. do grudnia 1956 r. taką nazwę nosiły Katowice / Fot. Repr. Michał Szalast / EAST NEWS

Morderca, po którym płakali

Bartłomiej Noszczak
Terror i propaganda uczyniły z niego boga, już za życia otoczonego kultem. Choć zdawało się, że będzie żyć wiecznie, zmarł 60 lat temu. Jak Polacy reagowali na…

Majchrowski, Kurzyniec i Bush

Krzysztof Burnetko

Lekcja sprzed pięćdziesięciu lat

Józefa Hennelowa
Okrągła rocznica procesu Kurii krakowskiej, jednej z najbardziej ponurych akcji reżimu przeciw Kościołowi w Polsce, ściągnęła uwagę i wydawców, i mediów.…