Finaliści Nagrody Przewroty 2026

Nagroda Przewroty przyznawana jest co roku. „Została ustanowiona po pierwsze po to, żeby docenić te osoby i te instytucje, które prowadzą nowatorskie inicjatywy edukacyjne, a po drugie, żeby pokazać je innym, zainspirować, zachęcić być może do poszukiwania własnej drogi” – tłumaczy Robert Firmhofer, dyrektor Centrum Nauki Kopernik, przewodniczący kapituły honorowej Nagrody Przewroty. Celem Nagrody jest również wzmocnienie dyskusji o kształcie edukacji, jakiej współcześnie potrzebujemy.

FINALIŚCI: KATEGORIA OGÓLNOPOLSKA

European Rover Challenge (Europejska Fundacja Kosmiczna)
Międzynarodowe zawody łazików marsjańskich połączone z piknikiem naukowym i konferencją – edukacja naukowo-technologiczna w formule, która przypomina wydarzenie sportowe. Studenci projektują i testują łaziki na „Marsyardzie” – naukowej replice Marsa, projektowanej co roku przez geologów z PAN, a publiczność kibicuje na żywo, uczestniczy w warsztatach, spotyka ekspertów z NASA i ESA. European Rover Challenge (ERC) – Zawody Łazików Marsjańskich

KIOSKI TROSKI – zdrowie psychiczne i kultura (Towarzystwo Inicjatyw Twórczych „ę”)
Interdyscyplinarny program szkoleniowy dla kadr kultury, łączący świat kultury i zdrowia. Daje narzędzia, dzięki którym uczestnictwo w kulturze może wspierać zdrowienie: pomaga regulować emocje, wzmacniać poczucie sensu i zmniejszać samotność. Kioski Troski

RÓWIEŚNICY (Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę)
Program wspiera szkoły w przeciwdziałaniu przemocy rówieśniczej (ze szczególnym uwzględnieniem cyberprzemocy) oraz w diagnozowaniu skali i form tego zjawiska. Dostarcza gotowe materiały do wykorzystania w pracy pedagogicznej i pomaga młodzieży uczyć się reagowania, szukania wsparcia oraz bezpiecznych sposobów działania w sytuacjach przemocy. Rówieśnicy

S4ClimateKit – eksperymentalny zestaw dydaktyczny, który zmienia szkolną edukację klimatyczną (Fundacja Edukacji Klimatycznej)
Nauczyciele otrzymują gotowe narzędzia nowoczesnej, angażującej edukacji, dzięki którym uczniowie wcielają się w rolę badaczy klimatu, samodzielnie odkrywają zjawiska fizyczne i wyciągają wnioski z doświadczeń. Fundacja Edukacji Klimatycznej

WEB-KORKI (Olga Kotyk, Fundacja Web-Korki)
Regularne, indywidualne zajęcia online dla wychowanków domów dziecka (w wieku 5–25 lat) w całej Polsce, wyrównujące ich szanse edukacyjne. Siłą inicjatywy jest budowanie relacji edukacyjnych opartych na długofalowym kontakcie i trwałej więzi. Fundacja Web-korki

FINALIŚCI: KATEGORIA LOKALNA

Dziecięcy Uniwersytet Pogranicza (Ośrodek „Pogranicze – sztuk, kultur, narodów” w Sejnach)
Program łączy edukację i kulturę, budując w dzieciach ciekawość, wrażliwość i poczucie zakorzenienia. Obejmuje osoby dorastające w wielokulturowym regionie pogranicza, pochodzące z różnych środowisk społecznych, kulturowych i religijnych. Ośrodek „Pogranicze – sztuk, kultur, narodów”

Studio DE_HA (Fundacja Daj Herbatę w Warszawie)
Inicjatywa wspiera dorosłe osoby wychodzące z kryzysu bezdomności w Warszawie i okolicach. Łączy aktywizację zawodową (m.in. renowacja mebli, produkcja akcesoriów dla zwierząt z recyklingu), arteterapię (grafika, rzeźba) oraz wsparcie asystentów zdrowienia. Studio DE_HA

Szkolne kółko żużlowe w Kowalewie Pomorskim (Konrad Trokowski, SP im. Marii Konopnickiej)
Kółko skupia kibiców żużla z klas 4-8 na cotygodniowych zajęciach. Sport staje się narzędziem edukacyjnym i punktem wyjścia do rozmów o emocjach, współpracy, lokalnej tożsamości oraz odpowiedzialnym kibicowaniu. Inicjatywa jest przykładem oddolnego, szkolnego „przewrotu”, który wydarza się w wielu miejscach w Polsce.

Trening białych krwinek – jak działają szczepionki? (Instytut Genetyki Człowieka PAN w Poznaniu)
Program w przystępny sposób pokazuje, jak działa układ odpornościowy, białe krwinki i szczepionki. Wprowadza dzieci, młodzież i dorosłych w świat współczesnej genetyki oraz biologii człowieka poprzez doświadczenie i bezpośredni kontakt z naukowcami. Inicjatywa przenosi zagadnienia naukowe z laboratoriów do przestrzeni szkolnej i społecznej. Instytut Genetyki Człowieka

Własne Pokoje (Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki w Warszawie)
Cykl równoległych warsztatów dla osób z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunów i opiekunek. Program łączy działania twórcze i edukację kulturową z profesjonalną asystencją osobistą, by uczestnictwo było naprawdę dostępne i komfortowe. Celem inicjatywy jest zwiększanie dostępności kultury, wzmocnienie osób wykonujących pracę opiekuńczą poprzez włączanie ich i osób, którymi się opiekują, w życie kulturalne. Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki w Warszawie

Laureaci

W kolejnym etapie kapituła honorowa Nagrody wybierze po jednej zwycięskiej inicjatywie w obu kategoriach. Laureatów poznamy 22 maja podczas uroczystej gali w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie. 

Więcej na www.nagroda.kopernik.org.pl.