ewolucja języka: najważniejsze informacje

Esfandijar zabija smoka, manuskrypt, XIV w. // CPA Media / Alamy / BE&W

Język praindoeuropejski: co nowego wiemy dzięki współpracy lingwistyki i genetyki

Kasper Kalinowski, Laura Spinney
Laura Spinney, pisarka i popularyzatorka nauki: Język ewoluuje zawsze, nawet jeśli nic się nie dzieje, choćby poprzez błędy dzieci uczących się mowy od…
Fot. Ralph Lear / Adobe Stock

Co szympansy mają nam do powiedzenia?

Łukasz Kwiatek
Badania Klausa Zuberbühlera zrewolucjonizowały naszą wiedzę na temat komunikacji małp. Mamy dziś dobre powody, by pytać, czy również one mają własne języki.
Strona Przekroju nr 963 / 1963 z artykułem o reformie ortografii // Materiały prasowe / przekroj.org

Ortografia, trudna miłość. Reforma tuż-tuż, tuż tuż albo tuż, tuż

Anna Goc
Lubimy nasz język, wystawiamy sobie z jego znajomości piątki i szóstki. Toczymy spory o poprawność. Dlatego każda reforma ortografii budzi tyle emocji. Co…
Wioska Tash-Dyobyo koło Biszkeku, Kirgistan, październik 2020 r. // Fot. Vladimir Voronin / AP / East News

Przepaść dzieląca człowieka od zwierzęcia może być płytsza, niż nam się wydaje. To zmusza do znacznie istotniejszych pytań niż to o „umieranie” i „zdychanie”

Artur Sporniak, Łukasz Kwiatek, Piotr Popiołek
Jeśli tylko człowiek ma wolną wolę, to tylko on może się świadomie odwrócić od Boga. Stworzenia tego nie potrafią, dlatego ich zbawienie jest nawet bardziej…
Profesor Jerzy Bralczyk. Warszawa, listopad 2023 r. // Fot. Artur Zawadzki /

Dlaczego Bralczyk, sędziwy i lubiany językoznawca, stał się nagle obiektem najdzikszego hejtu?

Tomasz Stawiszyński
Mam wrażenie, że splotło się tutaj kilka spraw. Dokładniej rzecz biorąc – trzy. Po pierwsze, postępująca niezdolność do uznawania, że inni mają odmienne…

Biribomba, czyli skąd w polszczyźnie tyle angielszczyzny

Olga Drenda
Dlaczego ze wszystkich zwyczajów językowych przyjmuje się u nas ten z dalekiej Azji?
Amator białego szaleństwa. / OLGA DRENDA

Drenda: Jajo łasicy

Olga Drenda
Ponieważ jak zwykle zima zaskoczyła drogowców (lecz ucieszyła miłośników białego szaleństwa), myślę sobie o frazesach i komunałach.
/ ARCHIWUM PRYWATNE

Odzyskać język

Prof. Katarzyna Kłosińska, Anna Goc
Prof. Katarzyna Kłosińska, językoznawczyni: Jeśli odbieramy komunikaty bezrefleksyjnie, robi się niebezpiecznie. Przestajemy wiedzieć, czy to słowa kłamią, czy…
„Język”, ilustracja Magdaleny Burdzyńskiej z książki „Quarks, Elephants & Pierogi: Poland in 100 Words” (2018) / dzięki uprzejmości Instytutu Adama Mickiewicza / Culture.pl

Jak w lustrze

Anna Goc
Coraz większe wrażenie robi słownik neologizmów. Niektóre z nich warto polubić, bo mogą zostać z nami na długo.
Okładka dodatku: SPOŁECZEŃSTWO I KOMUNIKACJA. JĘZYK / Marek Zalejski / ANDREW OSTROVSKY/ADOBE.STOCK.COM

Wstęp

Łukasz Lamża
Umiejętność mówienia, pisania i czytania jest czymś tak fundamentalnym, że trudno jest sobie wyobrazić życie bez nich. No bo pomyślmy – jak by to było nie znać…
Tradycyjny taniec Saman wykonywany przez 5 tys. chłopców i mężczyzn z plemienia Gayo zamieszkującego Sumatrę / CHAIDEER MAHYUDDIN / AFP / EAST NEWS

Żeby nie zapomnieć

Piotr Kołodziejczyk
Jaskiniowe malowidła i powtarzające się na nich znaki mogą być najstarszym wyrazem pragnienia przechowania ważnych treści. Ale dopiero pismo pozwoliło je w…
Instalacja „Blind light” Antony’ego Gormleya w Hayward Gallery, Londyn, 2007 r. / HORST FRIEDRICHS / ANZENBERGER / FORUM

Drgająca warga Borgowa

Zuza Lamża
Już przełożenie zdania z jednego języka na drugi bywa trudne, czasem wręcz niemożliwe. A jak przetłumaczyć na słowa malujące się na czyjejś twarzy emocje?
Zajęcia hip-hopu dla głuchych prowadzone przez Kassandrę Wedel, pierwszą i jak dotąd jedyną osobę głuchą, która zdała egzamin Niemieckiego Stowarzyszenia Instruktorów Tańca, Monachium, 2 lipca 2017 r. / MATTHIAS BALK / DPA / PAP

Równoległa rzeczywistość

Paweł Rutkowski, Anna Goc
Paweł Rutkowski, lingwista: Nawet dorosłe osoby głuche, znające język foniczny, zapisują się na kursy języka migowego. Bo szukają języka, w którym nie będą…
Prof. Tetsuro Matsuzawa, dr Mateusz Hohol, Łukasz Kwiatek i prof. Jolanta Antas - debata pt. Granice języka, Festiwal Kopernika, 22 maja 2015 r. / fot. Kamila Buturla / TP /

Języki zwierząt

Maciej Dulewicz
W debacie pt. „Granice języka: małpy, oszustwa, kultura” wzięli udział światowej sławy prymatolog prof. Tetsuro Matsuzawa, językoznawczyni prof. Jolanta Antas…

Najnowsze plotki na temat ewolucji języka i umysłu – rozmowa z Robinem Dunbarem

Robin Dunbar, Łukasz Kwiatek
"Język umożliwił nam rozszerzenie liczby jednostek, z którymi możemy zawiązać wspólnotę. Opowiadanie historii, dzielenie się opowieściami o naszej społeczności…

Jak komunikują się małpy?

Łukasz Kwiatek
Dzięki intensywnym obserwacjom prowadzonym w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat całkiem dobrze rozumiemy małpy komunikujące się w naturalnym środowisku.…

Istota języka

Łukasz Kwiatek, Mateusz Hohol
Językoznawca Derek Bickerton nieco prowokacyjnie stwierdził, że pytanie o istotę języka jest najważniejszym problemem w nauce, ponieważ bez języka nie…

Wszyscy jesteśmy symulantami

Łukasz Kwiatek
„Trwa rewolucja, rewolucja w rozumieniu tego, co to znaczy być człowiekiem” – rozpoczął przedmowę do książki Louder than Words (Głośniejsze od słów) Benjamina…

Jak powstał język i dlaczego potrafimy się nim posługiwać?

Łukasz Kwiatek
Jakim językiem będzie mówiło dziecko, które dorośnie w całkowitej samotności? Król Jakub IV Stuart, który około 1500 r. postanowił rozstrzygnąć tę kwestię…