Bangladesz: noblista został przejściowym premierem

Zgłosili go protestujący studenci, zaakceptowali kontrolujący sytuację generałowie. Za to była premier nazywa go krwiopijcą i obarcza odpowiedzialnością za tragedie najbiedniejszych rodzin.
Czyta się kilka minut
Muhammad Yunus podczas zaprzysiężenia na tymczasowego premiera rządu Bangladeszu. Dhaka, 8 sierpnia 2024 r. // Fot. Habibul Haque / Drik / Getty Images
Muhammad Yunus podczas zaprzysiężenia na tymczasowego premiera rządu Bangladeszu. Dhaka, 8 sierpnia 2024 r. // Fot. Habibul Haque / Drik / Getty Images

Muhammad Yunus, laureat Pokojowej Nagrody Nobla, objął funkcję przejściowego premiera Bangladeszu. Był jedynym kandydatem, na którego zgadzały się wszystkie strony konfliktu, który doprowadził na początku sierpnia do ucieczki z kraju wieloletniej premierki Szejk Hasiny.

Kandydaturę Yunusa zgłosili studenci, którzy od początku lipca protestowali przeciwko przywróceniu przepisów gwarantujących de facto dziedziczenie etatów w służbie publicznej przez potomków bojowników o niepodległość kraju. W zamieszkach, jakie wybuchły z tego powodu, zginęło co najmniej 400 osób. Gdy Szejk Hasina zbiegła z kraju, organizacje studenckie nie zgodziły się na premiera desygnowanego przez armię.

Muhammad Yunus, profesor ekonomii na Uniwersytecie w Ćottogramie, był optymalnym przejściowym kandydatem także dla kontrolujących sytuację generałów. W 1976 r. Yunus założył Grameen Bank (Bank Wiejski), który oferował najuboższym mikropożyczki na rozkręcenie działalności gospodarczej. Ofertę skierowano głównie do kobiet, które z pożyczki miały finansować zakup maszyny do szycia i zarabiać jako szwaczki w raczkującym wówczas przemyśle odzieżowym Bangladeszu (dziś to najważniejsza dziedzina gospodarki tego kraju, wytwarzająca jedną trzecią jego PKB). Do zaciągnięcia kredytu nie wymagano umowy na piśmie z racji wysokiego wskaźnika analfabetyzmu wśród najbiedniejszych. Wysłannicy banku badali jedynie opinię, jaką potencjalny kredytobiorca cieszył się wśród sąsiadów. Dodatkowym warunkiem było też odkładanie co miesiąc 300 taka (aktualnie ok. 2,5 dolara) na rachunku prowadzonym przez Grameen Bank.

Za program mikropożyczek Yunus otrzymał w 2006 r. Pokojową Nagrodę Nobla. Środowiska związane z Ligą Ludową, rządzącą partią Szejk Hasiny, nazywały go jednak krwiopijcą i krytykowały za akty przemocy, jakich wobec nierzetelnych pożyczkobiorców dopuszczali się brutalni poborcy Grameen Banku. Kredyty oferowane przez Yunusa były rzeczywiście nawet dwukrotnie droższe od niedostępnych najbiedniejszym produktów innych banków. 

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny" – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz

TP Online: Dostęp roczny online

Grafika na okładce: Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”

Artykuł pochodzi z numeru Nr 33/2024

W druku ukazał się pod tytułem: Noblista techniczny