Szanowny Użytkowniku,

25 maja 2018 roku zaczyna obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). W związku z tym informujemy, że wprowadziliśmy zmiany w Regulaminie Serwisu i Polityce Prywatności. Prosimy o poświęcenie kilku minut, aby się z nimi zapoznać. Możliwe jest to tutaj.

Rozumiem

Reklama

Powstanie w skrócie

Powstanie w skrócie

14.01.2013
Czyta się kilka minut
22 stycznia 1863 – czerwiec 1866
2

22 stycznia 1863

W centralnej Polsce (Królestwo Polskie) wybucha powstanie przeciw rosyjskiemu zaborcy, poprzedzone kilkoma latami działań konspiracyjnych, demonstracjami (zwłaszcza w Warszawie) i debatami politycznymi, w których tzw. stronnictwo Białych (umiarkowanych, gotowych do ugody z Rosją) ściera się ze stronnictwem tzw. Czerwonych (bardziej radykalnych). Katalizatorem decyzji jest ogłoszony przez cara przymusowy pobór młodzieży do wojska, wyznaczony na połowę stycznia (młodzież ucieka przed poborem do lasu).

1 lutego 1863

Walkę podejmują powstańcy z Litwy, a potem także (choć znacznie mniej licznie niż w Królestwie i na Litwie) z terenu obecnej Białorusi i części Ukrainy należącej do Rosji. To ostatnie zbrojne wystąpienie, w którym podkreśla się jedność ziem i narodów Pierwszej Rzeczypospolitej.

Styczeń – luty 1863

Oddziały powstańcze, liczące na początku kilkanaście tysięcy ludzi, podejmują ataki na rosyjskie garnizony w kilkudziesięciu miejscowościach (armia rosyjska w Królestwie Polskim liczy 100 tys. żołnierzy); przerwane zostaje na chwilę połączenie kolejowe Królestwa z Rosją.

1863–1864

Wojna partyzancka, w której powstańcom udaje się czasami zająć powiatowe miasta. Do wiosny 1865 r. oddziały powstańcze stoczą ponad 1200 bitew i potyczek, z tego ponad 950 w Królestwie Polskim i ponad 230 na Litwie. Łącznie przez wojska powstańcze przewinie się 200 tys. osób – w tym liczni ochotnicy z zaboru austriackiego i pruskiego, a nawet z innych krajów. Średnia wieku w oddziałach powstańczych to dwadzieścia kilka lat.

Październik 1863

Naczelnym wodzem (dyktatorem) Powstania zostaje Romuald Traugutt. Aresztowany w kwietniu 1864 r., zostaje stracony w sierpniu 1864 r. wraz z czterema innymi członkami Rządu Narodowego.

Październik 1864

Mają miejsce ostatnie bitwy wojsk powstańczych na Litwie.

Maj 1865

W Sokołowie Podlaskim zostaje publicznie powieszony 32-letni Stanisław Brzóska, ksiądz katolicki i dowódca ostatniego oddziału powstańczego działającego w Królestwie Polskim.

Czerwiec 1866

Wybucha tzw. Powstanie Zabajkalskie, swoisty epilog Powstania Styczniowego: siedmiuset powstańców styczniowych, zesłanych do Kraju Zabajkalskiego i zmuszonych do katorżniczej pracy przy budowie dróg, podejmuje walkę; tworzą Syberyjski Legion Wolnych Polaków i chcą przebić się do Chin; zostają rozbici przez armię carską, przywódcy Powstania zostają straceni.

Czytasz ten tekst bezpłatnie, bo Fundacja Tygodnika Powszechnego troszczy się o promowanie czytelnictwa i niezależnych mediów. Wspierając ją, pomagasz zapewnić "Tygodnikowi" suwerenność, warunek rzetelnego i niezależnego dziennikarstwa. Przekaż swój datek:

Dodaj komentarz

Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez Użytkowników w ramach komentarzy do Materiałów udostępnianych przez Usługodawcę.

Zapoznaj się z Regułami forum
Jeśli widzisz komentarz naruszający prawo lub dobre obyczaje, zgłoś go klikając w link "Zgłoś naruszenie" pod komentarzem.

Zaloguj się albo zarejestruj aby dodać komentarz

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]