Autor: Marek Matusiak

Analityk Ośrodka Studiów Wschodnich imienia Marka Karpia, koordynator projektu Izrael-Europa. Wcześniej pracował w polskich placówkach dyplomatycznych w Tbilisi i Stambule, był również wiele razy obserwatorem wyborów m.in. na Ukrainie, w Gruzji, Uzbekistanie i Kazachstanie. 

Materiały autora

Mecz z udziałem Palestyńczyków, którzy stracili ręce lub nogi w wyniku izraelskich nalotów. Utworzyli oni drużynę piłkarską o nazwie „Gaza Azim Team”. Strefa Gazy, 11 lutego 2026 r. // Fot. Saeed M. M. T. Jaras / Anadolu / AFP / East News

Rada Pokoju Trumpa dla Gazy. Wielkie plany bez udziału Palestyńczyków

Marek Matusiak
Proponowana przez Trumpa odbudowa Gazy to w istocie kolejne narzędzie likwidowania Palestyńczyków jako wspólnoty narodowej. Staliby się na własnej ziemi tym,…
Prezydent Donald Trump i premier Beniamin Netanjahu w Knesecie. Izrael, Jerozolima, 13 października 2025 r.
Wersja audio

Bliski Wschód po wojnie w Gazie. Bilans dwóch lat konfliktu

Marek Matusiak
Trump ogłosił „świt nowego Bliskiego Wschodu”. Są jednak powody, aby sądzić, że ustępstwo Izraela w sprawie rozejmu w Gazie ma charakter taktyczny. Jak Bliski…
Organizacje charytatywne rozdają mieszkańcom Gazy mąkę i inne produkty żywnościowe. Khan Juns, Strefa Gazy, 31 maja 2025 r. // Fot. Abed Rahim Khatib / Getty Images
Wersja audio

Cel Izraela to zniszczyć palestyńską obecność w Strefie Gazy. Wszelką obecność

Marek Matusiak
Coraz więcej specjalistów z zakresu prawa międzynarodowego i badań nad historycznymi ludobójstwami nie ma wątpliwości w nazwaniu tego, czego Izrael dokonuje w…
W przeddzień Dnia Pamięci o Holokauście izraelscy aktywiści przed budynkiem Jad Waszem upominają się o palestyńskie dzieci, które zginęły w czasie izraelskich nalotów na Gazę. Choć nie ma prawnego zakazu takich protestów, izraelska policja często uniemożliwia ich organizowanie. Jerozolima, 24 kwietnia 2025 r. // Fot. Yahel Gazit / Getty Images

Pamięć o II wojnie światowej jest racją bytu Izraela. Ale hasła „Nigdy więcej” nie traktuje on uniwersalnie

Marek Matusiak
Dla współczesnych Izraelczyków Zagłada jest tragedią w najściślejszym sensie narodową, z której – jeśli wynikają jakieś moralne zobowiązania – to świata wobec…
Węgry to pierwszy kraj UE, który premier Izraela odwiedził od chwili, gdy jesienią 2024 r. Międzynarodowy Trybunał Karny wydał za nim list gończy. Premier Orbán nie zamierza go zatrzymać, choć Węgry przyjęły statut MTK. Na zdjęciu: Netanjahu i Orbán w Budapeszcie,. Na pierwszym planie węgierska kompania honorowa. 3 kwietnia 2025 r. // Fot. Attila Kisbenedek / AFP / East News

Nowy antysemityzm czy knebel na krytykę? Sojusz Izraela z europejską prawicą

Marek Matusiak
Reagując na krytykę za zbrodnie wojenne w Gazie, władze Izraela odpowiadają zarzutem antysemityzmu wobec już de facto każdej krytyki. Oraz wyciągają rękę do…
Mieszkanki Gazy w gruzach budynku po ataku izraelskim na obóz uchodźców Nuseirat w centralnej części Gazy. 23 marca 2025 r. // Fot. Moiz Salhi / Anadolu / East News

Czy Izrael i USA wspólnie dokonają czystki etnicznej na dwóch milionach ludzi? To scenariusz realistyczny

Marek Matusiak
Zrywając rozejm w Gazie i wznawiając zmasowane działania wojenne, premier Netanjahu pokazuje, że nie jest zainteresowany pokojem ani politycznym rozwiązaniem w…
Premier Izraela Benjamin Netanjahu spotyka się z żołnierzami w Strefie Gazy. 26 listopada 2023 r. // AFP / East News

Izrael to ja: ego i ideologia to klucz do Beniamina Netanjahu

Marek Matusiak
Pierwszy demokratyczny premier, wobec którego Międzynarodowy Trybunał Karny wydał właśnie nakaz aresztowania, w ciągu długich lat swoich rządów radykalnie…
Benjamin Netanjahu wśród dowódców wojskowych. Strefa Gazy, 19 listopada 2024 r. // Fot. GPO / AFP / East News

Międzynarodowy nakaz aresztowania dla premiera Izraela. Co zarzuca mu Międzynarodowy Trybunał Karny?

Marek Matusiak
Beniamin Netanjahu i były minister obrony Jo’aw Galant dołączyli do grona, w którym są już m.in. Putin i były prezydent Sudanu Omar al-Baszir. Dla Europy –…
Przeciwnicy premiera Beniamina Netanjahu domagają się rozejmu i powrotu zakładników więzionych w Gazie. Tel Aviw, 13 września 2024 r. // Fot. Oded Balilty / AP / East News

Wojna w Gazie, teraz wojna w Libanie. Jak zmienia się Bliski Wschód? I jak zmienia się sam Izrael?

Marek Matusiak
Jeszcze większe podziały w społeczeństwie, jeszcze większy wzrost nacjonalizmu, jeszcze większe przesunięcie prawicy na prawo, a lewicy i centrum na pozycje…
Karim Khan, prokurator Międzynarodowego Trybunału Karnego, Wyszhorod k. Kijowa, luty 2023. // Fot. Valentyn Ogirenko / Reuters / Forum

Podejrzany Netanjahu. Czy Międzynarodowy Trybunał Karny wyda nakaz jego aresztowania?

Marek Matusiak
Jeżeli sędziowie uznają argumentację prokuratora, 124 państwa (w tym Polska) będą miały obowiązek wykonania ich decyzji.
Basel Adra i Yuval Abraham odbierają nagrodę za film „No other land” Międzynarodowym Festiwalu Filmowym Berlinale w Berlinie. 24 lutego 2024 r. // Fot. Clemens Bilan / EPA / PAP

We własnym kraju nazywani są zdrajcami, wariatami i frajerami. Kim są Izraelczycy, którzy krytykują metody, jakimi Izrael prowadzi wojnę w Gazie?

Marek Matusiak
Odgrywają dziś podobną rolę w izraelskim społeczeństwie, jak kiedyś Jan Tomasz Gross w społeczeństwie polskim: mówią o przykrych prawdach. Biją głowami w mur…
Zniszczony izraelskim pociskiem samochód wolontariuszy World Central Kitchen, Dair El-Balah, Strefa Gazy, 2 kwietnia 2024 r. // Fot. Omar Ashtawy / AP Images / East News

Izrael musi wytłumaczyć światu, jak mogło dojść do czegoś, do czego dojść nie miało prawa: metodycznego rozstrzelania konwoju humanitarnego

Marek Matusiak
Atak na ludzi niosących pomoc humanitarną w Strefie Gazy to nie jest jednostkowy przypadek. Od początku wojny zginęło 175 palestyńskich pracowników ONZ, a…
Palestynka Nozha Awad z trojaczkami niedożywionymi z powodu braku żywności, wody i mleka w trakcie ewakuacji z obleganego przez siły izraelskie szpitala Al Shifa. Strefa Gazy, 21 marca 2024 r. // Fot. Ramadan Abed / Reuters / Forum

Gaza jest u progu głodu. Według strony palestyńskiej kilkadziesiąt dzieci umarło już z niedożywienia

Marek Matusiak
Sekretarz generalny ONZ António Guterres uznał kryzys żywnościowy w Gazie za „całkowicie spowodowany przez człowieka”. Wysoki przedstawiciel UE ds.…
Izraelscy żołnierze podczas działań w Strefie Gazy, 22.1.2024 r. / fot. AFP PHOTO / Handout / Israeli Army

Strefa Gazy: nikt nie ma pomysłu, jak zakończyć tę wojnę [Tematy Tygodnika]

Marek Matusiak, Krzysztof Story
Co dzieje się w Strefie Gazy? Dokąd zmierza ten konflikt? I jak zmienia on społeczeństwa Palestyny i Izraela?
Domy ludności cywilnej zniszczone w wyniku izraelskiego ataku. Gaza, 16 stycznia 2024 r. / fot. Ashraf Amra / Anadolu / Getty Images

„Wysadziliśmy całą wieś. Niezłe szaleństwo!”. Co izraelscy rezerwiści walczący w Gazie publikują na TikToku? I co mówi to o istocie tej wojny?

Marek Matusiak
Problem z tymi nagraniami nie polega na sołdackim poczuciu humoru. Polega na tym, że pokazują, jak Izrael tę wojnę prowadzi. A robi to, równając z ziemią…

Izrael kontra Hamas: rzeź za rzeź

Marek Matusiak
Czy świat przyjmie izraelską interpretację wojny z Hamasem jako zmagań z „nowymi nazistami”, włącznie ze zrozumieniem dla dowolnego poziomu strat cywilnych po…

Izraelski „11 września”

Marek Matusiak
To, co się stało, jest dla Izraela szokiem, którego skutki trudno na razie przewidzieć. Nieuchronnie zaważą one jednak na przyszłości konfliktu izraelsko-…
Premier Izraela Naftali Bennett przemawia na 76. sesji Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych. Nowy Jork, 27 września 2021 r. / JOHN MINCHILLO / AFP / EAST NEWS

W imię walki z rasizmem

Marek Matusiak
W ciągu ostatnich sześciu lat Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło 112 rezolucji krytykujących Izrael, a tylko osiem w sprawie Syrii. Skąd taka dysproporcja?
Gimnastyk Artiom Dołgopiat – urodzony na Ukrainie, syn żydowskiego ojca i nieżydowskiej matki – zdobył w Tokio złoty medal olimpijski dla Izraela. 1 sierpnia 2021 r. / NATACHA PISARENKO / AP / EAST NEWS

Rosyjska ulica Izraela

Marek Matusiak
Po roku 1990 do państwa żydowskiego przybyło około miliona Żydów, byłych obywateli Związku Sowieckiego. Czy tak ogromna imigracja okazała się historią sukcesu…