Wstęp

Dla mnie jest to zawsze olbrzymie przeżycie duchowe i niepowtarzalna okazja do spotkania z najlepszą literaturą i jej twórcami. Wśród wszystkich dziedzin sztuki tylko literatura wyraża się w języku, który jest wyznacznikiem człowieczeństwa i nośnikiem kultury. Dlatego literatura jest najważniejszą ze wszystkich sztuk. Wrocław − miasto wyrosłe na gruncie wielorakich tradycji i kultur – docenia jej znaczenie w dwójnasób i podejmuje wiele kroków, by promować najlepszych autorów i ich dzieła. Wśród finalistów tegorocznego Angelusa jest wielu młodych pisarzy, co zaskoczyło nawet jurorów − przedstawicieli środowiska literackiego. Jurorzy twierdzą wręcz, że dokonała się zmiana pokoleniowa w pisarskiej reprezentacji Europy Środkowej. To krzepiąca wiadomość i znak, że młodzi ludzie, którzy mają inne doświadczenia, inne poglądy i inne rzeczy do powiedzenia, przejmują na siebie odpowiedzialność za kulturę i tradycję. W ślad za zmianą piszących przyjdzie zmiana głównych wątków pojawiających się w twórczości literackiej. Młodzi autorzy nie mają potrzeby rozprawiania się z przeszłością, lecz poruszają w swoich utworach tematy bieżące lub oddają pole wyobraźni, a ta jest motorem rozwoju. W tym roku metamorfozę rozpoczęła również sama uroczystość, która ewoluuje w kierunku festiwalu literackiego. Najważniejsze zmiany to przeniesienie Gali w odświeżonej formule do gmachu Opery Wrocławskiej oraz przesunięcie terminu z grudnia na październik. Angelus rozstał się w ten sposób z Wrocławskimi Promocjami Dobrych Książek, które dominowały, przytłaczały uroczystość, i stał się niezależnym świętem literatury, jej twórców i miłośników. Październik to również tradycyjnie miesiąc wielu znaczących polskich i międzynarodowych wydarzeń literackich, chociażby takich, jak literacka nagroda Nobla (być może Angelus nie zajmie natychmiast jej miejsca, ale próbować warto). Chcemy, by Angelus rozwijał swoje skrzydła, a cykl kolejnych zgłoszeń i nominacji do nagrody wraz z uroczystym finałem stał się osią, wokół której będą się skupiać inne wydarzenia, takie jak otwarte spotkania z autorami, odbywające się w tym roku w tygodniu poprzedzającym Galę w księgarni Tajne Komplety, lub spotkania w szkołach i na uczelniach. Już w 2016 roku Wrocław będzie Europejską Stolicą Kultury. W tym kontekście Angelus może stać się sercem obchodów „Literackiej Stolicy Kultury” i okazją do promowania dobrej polskiej i europejskiej literatury. Wszak nie od dziś wiadomo, że ludzie coraz częściej rezygnują z czytania książek na rzecz innych aktywności. Dla mnie, miłośnika słowa pisanego, to bardzo przykre. Liczę więc, że obchody ESK w 2016 roku oraz kolejne odsłony Angelusa zwrócą ponownie uwagę społeczeństwa na wagę literatury. Tegoroczna Literacka Nagroda Europy Środkowej odbywa się po raz siódmy, mam nadzieję, że siódemka okaże się szczęśliwa dla nowych celów, które przed Angelusem postawiliśmy.