Cesarskie akwarele

Pomysł ich przygotowania narodził się tuż po wizycie w Galicji cesarza Franciszka Józefa I we wrześniu 1880 r. Podróżujący pociągiem dworskim Franciszek Józef odwiedził wówczas Kraków, Lwów i kilkanaście innych miast, entuzjastycznie witany. Była to bowiem pierwsza podróż cesarza po przyznaniu Galicji autonomii. Do przygotowania uroczystości, projektowania dekoracji bali, pokazów teatralnych i obyczajów galicyjskiego ludu zaangażowano architektów, malarzy i rzeźbiarzy.

Tematyka obrazów ilustruje przebieg wizyty, w czasie której monarcha odwiedzał szkoły, zakłady wychowawcze, szpitale, kościoły różnych wyznań, wystawy, muzea (jak świadczy jego wpis do księgi pamiątkowej Muzeum Czartoryskich) i ośrodki przemysłu. 8 z prezentowanych akwarel wiąże się z pobytem cesarza w Krakowie. Zobaczymy m.in. powitanie Franciszka Józefa przez prezydenta Mikołaja Zyblikiewicza, który w kontuszu o biało-niebieskich barwach Krakowa wiedzie cesarski orszak do rezydencji; cesarza w wawelskiej krypcie św. Leonarda oddającego cześć prochom polskich królów; a także w pracowni Jana Matejki przy ul. Floriańskiej. Akwarela: “Cesarz na dziedzińcu zamku królewskiego na Wawelu" ukazuje przejęcie Wawelu na rezydencję. Umożliwiło to rozpoczęcie wyprowadzenia wojsk austriackich i renowację zdewastowanych budynków wzgórza wawelskiego. Niemniej ciekawe są obrazy przedstawiające wydarzenia z udziałem cesarza w Galicji wschodniej: pobyt we Lwowie i spotkanie z delegacją społeczności polskiej i ukraińskiej; powitanie przed katedrą św. Jura czy też zwiedzanie szybów naftowych Borysławia.

Akwarele po tragicznej śmierci arcyksięcia Rudolfa arcyksiężna Stefania zapisała opactwu benedyktynów w Pannonhalma na Węgrzech, w późniejszym okresie zostały zakupione przez Muzeum Narodowe w Krakowie. Rzadko pokazywane i nieznane szerszej publiczności, prezentowane są do 14 września br. w Muzeum Książąt Czartoryskich (Kraków, ul. św. Jana 19).