Zarządzanie emocjami

Kolejne wojny, samotność, odrzucenie, kryzys rodziny, wyzwania rówieśnicze, presja otoczenia – to wszystko towarzyszy młodym ludziom na co dzień. Ich kruche psychiki narażone są na złamanie. Na szczęście dziś coraz więcej uwagi poświęca się kryzysowi zdrowia psychicznego, dostrzega się brak systemowej pomocy dzieciom i młodzieży, a temat zapaści psychiatrii dziecięcej przebija się do debaty publicznej. Cieszą także próby szukania rozwiązań, które wesprą młodych w ich wchodzeniu w dorosłość. 

Rozwój inteligencji emocjonalnej – zdolność dostrzegania emocji, rozpoznawania ich i radzenia sobie z nimi, wtedy gdy to jest niezbędne – to szansa na zachowanie zdrowia psychicznego. Szczęśliwie obecnie nie jest wstydem przyznać się do przeżywania jakichś emocji – smutku, żalu, tęsknoty… Czy nasi dziadkowie albo rodzice okazywali podobne emocje? Czy stwarzali nam przestrzeń do przeżywania i okazywania różnych stanów? 

Jedną z możliwości wspierania młodych ludzi, z której z powodzeniem korzystają nauczyciele w całej Polsce, są scenariusze lekcji z wychowawcą, potocznie nazywanych godzinami wychowawczymi – przygotowywane przez metodyków Uniwersytetu Dzieci oraz psychologów i pedagogów z największych ośrodków akademickich w Polsce. Lekcje proponowane przez Uniwersytet Dzieci pokazują uczniom szkół podstawowych, jak nazywać emocje, rozpoznawać je u siebie i innych, uczą także technik, które wspierają radzenie sobie z trudnymi przeżyciami. 

Krótko mówiąc, Uniwersytet Dzieci, mając na uwadze współczesne problemy dzieci i młodzieży, jednocześnie współpracując z szerokim gronem specjalistów – pedagogów, psychologów, akademików i praktyków – prezentuje materiały z zakresu zarządzania emocjami dla najmłodszych. Przygotowaliśmy dla różnych grup wiekowych (klas 1, klas 2-3, klas 4, a także klas 5-8) propozycje, które można wprowadzać z różną częstotliwością. Najbardziej kompleksowy jest roczny program, w ramach którego uczniowie szkół podstawowych rozpoznają emocje w sobie i u innych, poznają techniki radzenia sobie ze złością, strachem albo smutkiem, ale także budują relacje z innymi i uczą się dbać o swoje granice, poznają swoje mocne strony, pracują w zespołach, indywidualnie, dyskutują, analizują przypadki i odgrywają role. 

Zarządzanie emocjami to obszar, który w ramach podstawowej edukacji nie jest w ogóle realizowany i nie jest przypisany do żadnego konkretnego przedmiotu dla uczniów objętych obowiązkiem szkolnym. Ta jedna z najistotniejszych w życiu kompetencji nie jest rozwijana w systematycznym rytmie – powszechnie dostępnym dla wszystkich uczniów w całym kraju. Uniwersytet Dzieci jako jedna z nielicznych organizacji tworząca rozwiązania edukacyjne w ramach edukacji nieformalnej proponuje jako stały element programu warsztaty kompetencyjne poświęcone poznawaniu emocji. Program na godziny wychowawcze jest ewenementem w skali kraju, z uwagi na to, że do tego przedmiotu nie istnieją założenia podstawy programowej, tym bardziej nie powstał żaden całościowy program zajęć z odpowiednimi podręcznikami czy zeszytami ćwiczeń dla uczniów. Tylko w tym roku szkolnym ponad 3400 nauczycieli z klasami w całej Polsce korzysta z lekcji o emocjach, czyli ok. 70 000 uczniów odbywa zajęcia na temat radości, smutku, żalu, złości czy rozczarowania. Marzeniem pracowników Uniwersytetu Dzieci jest przedmiot szkolny, prowadzony w rytmie choćby podobnym do doradztwa zawodowego czy przygotowania do życia w rodzinie – może na początek 10 godzin rocznie poświęconych psyche – jako profilaktyka zdrowia psychicznego, lekcja empatii, zrozumienia siebie i innych. Wierzymy, że nasze marzenia się spełnią! 

Opinie nauczycieli

„Genialny scenariusz, temat rozwinął się na dwie lekcje. Okazało się, że wiele dobrych wspomnień i przeżyć mamy wspólnych. Dużo dobrego dzieje się w naszej grupie klasowej, realizacja tego scenariusza wzmocniła więzi w klasie, wskazała moc dobrych, drobnych gestów i chwil”. 

p. Jolanta po realizacji scenariusza lekcji „Jak dbać o dobry nastrój?” 

„Mówienie o swoich uczuciach nie jest proste, przekonali się o tym moi uczniowie (...). Wykorzystałam te zajęcia jako wstęp do omówienia sytuacji mającej miejsce ostatnio wśród moich uczniów. Spełniły one moje oczekiwania, uczniowie otworzyli się, powiedzieli o swoich uczuciach i nawet zrozumieli uczucia innych”. 

p. Marzena po realizacji scenariusza lekcji „Jak mówić o tym, co czuję?”

„Lekcja o empatii była w mojej klasie bardzo potrzebna. Dzieci na początku bagatelizowały istotę tego zjawiska. Dzięki ćwiczeniom zdały sobie sprawę, że bez empatii nie ma współpracy oraz dobrych relacji. Z ciekawością przyjęły wykład oraz informację o neuronach lustrzanych”.

p. Beata po realizacji scenariusza lekcji „Czym jest empatia?”

„To bardzo ciekawa i wiele wnosząca lekcja. Uczniowie początkowo myślący stereotypami zaczynają inaczej odbierać działania wielu kolegów i koleżanek, gdy zaczynają rozumieć, czym jest wrażliwość. Niektóre zachowania do tej pory nie były odbierane jako przejaw wrażliwości. W naszej klasie jest wiele wrażliwych osób”. 

p. Olga po realizacji scenariusza lekcji „Czy każdy może być wrażliwy?”

Więcej scenariuszy lekcji, a także informacji o działalności Fundacji na stronie www.uniwersytetdzieci.pl

RAMKA: 

Cieszymy się, że możemy podzielić się wspaniałą informacją – Fundacja Uniwersytet Dzieci została laureatem XIX edycji konkursu Popularyzator Nauki organizowanego przez serwis Nauka w Polsce, którego wydawcą jest Fundacja Polskiej Agencji Prasowej.

Do tegorocznej edycji konkursu wpłynęło około 100 zgłoszeń w pięciu kategoriach: ANIMATOR, NAUKOWIEC, INSTYTUCJA, ZESPÓŁ i MEDIA.

Z dumą informujemy, iż kapituła, w skład której weszli przedstawiciele środowiska naukowego, popularyzatorzy nauki i przedstawiciele portalu Nauka w Polsce, w kategorii INSTYTUCJA jako laureata wskazała naszą Fundację.

„Są jednymi z tych, którzy rozpoczęli boom na popularyzację nauki. Pracują z najtrudniejszym odbiorcą: dziećmi, zapewniając im żywy kontakt z nauką. Z ich projektów skorzystały już tysiące dzieci. Przygotowali też ponad 500 scenariuszy lekcji, z których bezpłatnie mogą skorzystać nauczyciele” – napisało w uzasadnieniu jury. 

Nagrodę w imieniu Fundacji odebrały: prezeska Bogusława Łuka, dyrektorka Agnieszka Kulus-Klepacka oraz dyrektorka Joanna Gulczyńska.

Więcej informacji o plebiscycie na stronie organizatora: www.naukawpolsce.pl