Słowa Przymierza

Dziesięć Przykazań to słowa przymierza, jakie Bóg zawarł z Izraelem. Przymierze jest jednym z kluczowych pojęć biblijnych: właściwie zamiast o Starym i Nowym Testamencie można mówić o starym i nowym przymierzu. Cała historia zbawienia jest historią kolejnych przymierzy, jakie Bóg zawierał z ludźmi. Przymierze to dużo więcej niż zwykła umowa między ludźmi, która dotyczy jakichś mniej czy bardziej istotnych, ale tylko wybranych spraw. Przymierze obejmuje całość życia. Jednak jest to coś o wiele bardziej konkretnego niż przyjaźń - nie każda przyjaźń musi być zwieńczona przymierzem. Aby mogło być zawiązane przymierze, obie strony muszą przejść przez jakąś próbę. W starożytności przymierza zwykle były zawierane jako zakończenie wojny: zwycięzca, zamiast zniszczyć całkowicie pokonanego, mógł ofiarować mu przymierze. To strona silniejsza, zwycięska, proponowała przymierze i ustanawiała jego warunki. Jednak nie był to akt jednostronny. Przymierze obowiązywało obie strony, a jego wagę musiała potwierdzić krew ofiary. W przymierzu na Górze Synaj tą stroną silniejszą jest Bóg. On więc, na początku, zanim przedstawi dziesięć słów Przymierza, sam siebie przedstawia: „Jam jest Pan, Bóg twój, którym cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli”. A więc to On jest tym, któremu Izraelici zawdzięczają wolność już otrzymaną. To On zniszczył wojska faraona. On jest także gwarantem dojścia do Ziemi Obiecanej. Taka jest logika przymierza: Żydzi najpierw doświadczyli opieki i mocy Boga, a dopiero potem otrzymali słowa przymierza.

Dziesięć przykazań odczytywane bez pamięci o tym, że są to słowa przymierza, mogą w najlepszym razie być potraktowane jako roztropny kodeks postępowania. Mogą też razić swoją formą zakazów wypowiadanych z autorytetem. Dopiero jako słowa przymierza nabierają mocy i wagi. Dlatego dobrze, że zawsze powtarzane są razem ze wstępem, w którym sam Bóg się przedstawia. W ten sposób przypominamy sobie, kim jest Ten, który proponuje nam przymierze. Oczywiście historia zbawienia w jakiś sposób powtarza się w indywidualnym życiu człowieka. Tu też, aby wiara dojrzała do przyjęcia przymierza, musi być i próba, i jakieś doświadczenie mocy Bożej.

Ks. Jan Słomka

CZYTANIA LITURGICZNE (23-30 III)

3. NIEDZIELA WIELKIEGO POSTU: Wj 20, 1-17; Ps 19; 1 Kor 1, 22-25; J 2, 13-25;

PONIEDZIAŁEK: 2 Krl 5, 1-15a; Ps 42;43; Łk 4, 24-30;

WTOREK - ZWIASTOWANIE PAŃSKIE: Iz 7, 10-14; Ps 40; Hbr 10, 4-10; Łk 1,26-38;

ŚRODA: Pwt 4, 1.5-9; Ps 147; Mt 5, 17-19;

CZWARTEK: Jr 7, 23-28; Ps 95; Łk 11, 14-23;

PIĄTEK: Oz 14, 2-10; Ps 81; Mk 12, 28b-34;

SOBOTA: Oz 6, 1-6; Ps 51; Łk 18, 9-14;

4. NIEDZIELA WIELKIEGO POSTU: 2 Krn 36, 14-16. 1923; Ps 137; Ef 2, 4-10; J 3, 14-21.