Poznajcie finalistów nagrody BONUS

Kilka tygodni temu ogłosiliśmy listę nominowanych do nagrody BONUS – wyróżnienia, którym chcemy docenić tych, którzy w przestrzeni publicznej stawiają na sens zamiast sensacji, na dialog zamiast podziałów, na budowanie wspólnoty zamiast jej rozbijania.

Dziś przedstawiamy finałowe trójki w każdej z pięciu kategorii. To dziennikarze, twórcy, liderzy społeczni i innowatorzy, którzy swoją pracą pokazują, że inny sposób mówienia o ważnych sprawach jest możliwy. Że można być wiarygodnym, nie rezygnując z pluralizmu. Że można być odważnym, nie padając ofiarą polaryzacji.

BONUS – tak właśnie po łacinie brzmi słowo „dobry” – to nagroda dla tych, którzy łączą zamiast dzielić, rozmawiają zamiast krzyczeć i tworzą przestrzeń porozumienia tam, gdzie najłatwiej o konflikt.

Pięć kategorii, pięć przestrzeni wspólnego dobra.

Finaliści w kategorii KULTURA

Wyróżniamy ludzi kultury, którzy przez swoją twórczość otwierają przestrzeń dla różnorodnych perspektyw, dla różnych głosów, żadnego z nich nie uciszając, nie lekceważąc ani nie unieważniając.

Dorota Ogrodzka – za budowanie w ramach spektakli i warsztatów teatralnych wspólnoty opartej na słuchaniu i wzajemnym uznaniu; za pokazywanie, że kultura może być narzędziem spotkania; za wrażliwość na drugiego człowieka, który jest w centrum procesu twórczego; za dzielenie się dobrymi praktykami poprzez wiele sieci współpracy.

Daniel Rycharski – za włączanie osób LGBTQ+ w obręb Kościoła i poważne traktowanie zarówno wiary, jak i praw mniejszości; za wpływ, jaki jego prace mają na współczesną prozę.

Arjun Talwar – za opowiadanie głosami imigrantów o Polsce, która nie jest krajem dwubiegunowym, spod znaku albo Marszu Niepodległości, albo Parady Równości; za oddawanie głosu zwykłym-niezwykłym ludziom, ich tęsknotom, przemianom i różnicom, które, jak się okazuje, aż tak bardzo nie dzielą; za pracę twórczą idealnie wpisującą się w kryteria nagrody Bonus.

Finaliści w kategorii MEDIA

Nagradzamy twórców mediów, którzy nie pogłębiają polaryzacji, odważnie prezentują pluralizm i dialog. Nie ulegają dyktaturze klikbajtu i sensacyjnych nagłówków. Ludzi mediów, którzy nie obawiają się pokazywać, że rzeczywistość jest złożona i że taka właśnie pozostanie.

Jakub Dymek i Marcin Giełzak, autorzy podkastu „Dwie Lewe Ręce” – za pokazywanie, że posiadanie poglądów dyskusji nie zamyka. Za publicystykę, która przebija bańki, oraz za rozmowy o ideach, do których bieżące wydarzenia z życia politycznego Polski i świata są jedynie pretekstem, a nie głównym przedmiotem dyskusji. Za tworzenie medium, wokół którego zbiera się rosnąca społeczność, ucząca się nawzajem krytycznego myślenia i prowadzenia dialogu.

Justyna Suchecka – za dziennikarstwo pełne empatii, nadziei, wzajemnego zrozumienia i szacunku, w którym młodzi ludzie są podmiotem, a nie przedmiotem debaty publicznej. Za szukanie tematów, których inni nie potrafią dostrzec. Za bycie ambasadorką dzieci i młodzieży oraz budowanie dialogu między pokoleniami.

Karolina Wigura – za myślenie i publicystykę ponad podziałami politycznymi i stereotypami. Za opisywanie życia społecznego na przekór wszechobecnej polaryzacji, łączące refleksję intelektualną i historyczną z empatią i szacunkiem. Za opisywanie rzeczy po ludzku najbliższych w taki sposób, który otwiera nam wszystkim możliwość rozmowy.

Finaliści w kategorii DZIAŁALNOŚĆ SPOŁECZNA

Honorujemy tych, którzy przyczyniają się do budowania wspólnot i odbudowywania wspólnoty, których działania sprawiają, że nawet różniąc się gwałtownie, zaczynamy mieć chęć i przestrzeń na dialog.

Piotr M.A. Cywiński. Strażnik pamięci. W dobie fake newsów, negacjonizmu, ale też holokaustowego kiczu pozwala mówić faktom, uznając zarazem z pokorą, że istnieje taki wymiar prawdy o Auschwitz, wobec którego słowa są bezradne. Wzór służby publicznej: nawet będąc podwładnym ministrów, nie kieruje się doraźnymi interesami polityki historycznej polskiego państwa. Przypomina, że naszą wspólnotę – przekraczającą tożsamości narodowe, religijne, genderowe – łączą zobowiązania wobec umarłych i ocalałych.

Anna Krawczak. Badaczka, orędowniczka rodzinnej pieczy zastępczej, mama zastępcza i adopcyjna. Niestrudzona rzeczniczka najsłabszych – dzieci w trudnych sytuacjach rodzinnych. Swoją działalnością daje przykład, dodaje sił i nadziei, ale też popularyzuje rzetelną wiedzę, pokazując, że sprawy nigdy nie są tak proste, jak się wydaje. Jej głos, wyważony i oparty na faktach, stanowi wzór komunikacji, która łączy, a nie dzieli.

Cecylia Malik. Artystka, performerka, kuratorka sztuki. Angażuje się dla nas i za nas w sprawy, które bolą, straszą i przejmują beznadzieją, jak zniszczone środowisko naturalne czy systemowa krzywda społeczna. Twórczyni akcji „Siostry Rzeki”, podczas której w gronie dzieci, matek, babć, koleżanek, sąsiadek pokazuje, że rzeki są naszym obywatelskim dziedzictwem i zasobem. Jej sztuka w działaniu jest krytyczna, a przy tym radosna i afirmatywna. Odsłania i nazywa kryzys, ale równocześnie przekonuje, że razem możemy ten świat naprawić.

Finaliści w kategorii TECHNOLOGIA

Wyróżniamy twórców innowacji technologicznych, które służą włączaniu, a nie wykluczaniu ludzi ze wspólnoty, które wspomagają budowanie porozumienia, umożliwiają dostęp do rzetelnych informacji – a poprzez to wszystko wzmacniają więzi społeczne.

Ewa Przebinda. Współtwórczyni aplikacji MÓWik – technologii, która dosłownie daje głos. MÓWik to aplikacja komunikacyjna dla osób z autyzmem, afazją i innymi zaburzeniami mowy – narzędzie przełamujące jedną z najbardziej dotkliwych barier wykluczenia: niemożność porozumienia się. Poprzez obrazki i syntezę mowy użytkownicy mogą wyrażać potrzeby, budować relacje, uczestniczyć w życiu rodzinnym i społecznym. Aplikacja działa offline, jest dostępna na urządzenia z Androidem, a przede wszystkim – jest po polsku, z polskimi symbolami i dostosowaniem do naszych realiów kulturowych. MÓWik pokazuje, że najważniejsze innowacje to te, które włączają w rozmowę tych, którzy dotąd nie mogli w niej uczestniczyć.

Przemysław Kuśmierek. Twórca aplikacji Migam.org – technologii, która przełamuje mur ciszy. Migam.org to platforma oferująca tłumaczenia na polski język migowy, słownik PJM online oraz narzędzia edukacyjne – innowacja, która realnie zmienia życie tysięcy osób głuchych. Zespół Migam.org nie tylko dostarcza narzędzi komunikacyjnych, ale buduje porozumienie między różnymi grupami społecznymi, edukuje i zmienia postawy. Poprzez zapewnienie dostępu do rzetelnych informacji w naturalnym języku społeczności Głuchych platforma wzmacnia więzi społeczne i przeciwdziała marginalizacji. To dowód, że technologia może być siłą integrującą – że włączanie zaczyna się od zrozumienia, że nie wszyscy mówimy tym samym językiem.

Rafał Modrzewski. CEO i współzałożyciel firmy ICEYE. Technologia, która patrzy z góry, by chronić tych na dole. Rafał Modrzewski zbudował największą na świecie cywilną konstelację satelitów radarowych obserwujących Ziemię – ale zamiast wykorzystywać ją czysto komercyjnie czy militarnie, ICEYE konsekwentnie służy ochronie społeczności i ratowaniu życia. Dane satelitarne firmy wspierają zarządzanie kryzysowe podczas powodzi, pożarów i innych klęsk żywiołowych, dostarczając rzetelnych informacji tam, gdzie dezinformacja może kosztować życie. ICEYE demokratyzuje technologie wcześniej dostępne tylko dla supermocarstw, umożliwiając lepszą koordynację pomocy i budując wspólne zrozumienie zagrożeń w czasie kryzysu. To innowacja, która realnie wzmacnia więzi społeczne – pokazując, że najbardziej zaawansowane technologie mogą służyć nie podziałom, ale ochronie każdego z nas.

Finaliści w kategorii LIDER/LIDERKA

Nagradzamy przywódczynie i przywódców za wybitne dokonania w życiu publicznym. Osoby budujące wspólnotę, inspirujące i pociągające za sobą innych. Budujące w życiu publicznym dobro wspólne.

Basil Kerski – Europejskie Centrum Solidarności. Lider, który buduje mosty tam, gdzie historia wykopała rowy, menedżer kultury o iracko-polskich korzeniach, od ponad dwóch dekad konsekwentnie tworzy przestrzeń polsko-niemieckiego porozumienia. Jako dyrektor Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku oraz redaktor naczelny dwujęzycznego „Magazynu DIALOG” łączy pamięć o trudnej historii z budowaniem wspólnej przyszłości. Jego praca pokazuje, że prawdziwe przywództwo to nie gromadzenie władzy, lecz tworzenie warunków do spotkania. Kerski udowadnia, że można być strażnikiem pamięci i budowniczym dialogu jednocześnie – że można pamiętać o konfliktach, nie podsycając ich na nowo.

Bartosz Pilitowski. Prezes Fundacji Court Watch Polska. Lider, który przywrócił obywatelom prawo do patrzenia na ręce władzy sądowniczej. Jako założyciel i prezes Fundacji Court Watch Polska stworzył system obywatelskiego monitoringu sądów – innowację społeczną, która demokratyzuje kontrolę nad wymiarem sprawiedliwości. Zamiast dzielić Polaków na obozy w sporze o sądy, zbudował narzędzie pozwalające każdemu obserwować, jak naprawdę działają polskie sale rozpraw. Jego praca opiera się na prostej, lecz rewolucyjnej idei: że transparentność nie musi oznaczać konfliktu, że można pilnować standardów nie uciekając się do polaryzacji. Pilitowski pokazuje, że prawdziwe przywództwo obywatelskie to nie głośne manifesty, lecz cierpliwa budowa instytucji dających obywatelom realny wpływ na jakość demokracji.

Marta Titaniec – Fundacja Świętego Józefa. Liderka, która pokazuje, że można być głęboko zakorzenioną w Kościele i jednocześnie otwartą na tych, których Kościół zranił. Od lat buduje mosty tam, gdzie wydają się one niemożliwe: między chrześcijanami a Żydami, między hierarchią kościelną a ofiarami nadużyć, między polskimi rodzinami a syryjskimi uchodźcami. Jako prezeska Fundacji Świętego Józefa, współinicjatorka Inicjatywy „Zranieni w Kościele” i sekretarz generalna Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów nie ucieka przed trudnymi rozmowami – przeciwnie, tworzy dla nich przestrzeń. Jej działalność – od pomocy humanitarnej po dialog międzyreligijny – wyrasta z przekonania, że prawdziwa wiara nie dzieli, lecz łączy. Titaniec udowadnia, że można walczyć o zmianę w instytucji, nie niszcząc tej instytucji, i że najsilniejsze przywództwo rodzi się z gotowości do słuchania tych, z którymi się nie zgadzamy.

Laureatów poznamy podczas gali wręczenia nagród 28 listopada 2025, godz. 19.00 w Muzeum Manggha w Krakowie