zjednoczenie Niemiec: najważniejsze informacje

Tadeusz Mazowiecki i Helmut Kohl w Krzyżowej, 12 listopada 1989 r. // Fot. Andrzej Ślusarczyk / Fundacja „Krzyżowa" dla Porozumienia Europejskiego

Od „linii” do granicy. Polska i Niemcy nad Odrą i Nysą

Jacek Stawiski
W listopadzie 1990 r. Polska i zjednoczone Niemcy podpisały traktat o granicy. Była to realizacja celu, o który zabiegali także polscy uczestnicy oddolnego…
Hasnain Kazim. Berlin, lipiec 2023 r. // Fot. Peter Rigaud / Penguin Random House / materiał prasowy

Niemcy przed wyborami. Jak wyglądają w oczach Niemca o pakistańskich korzeniach

Łukasz Grajewski, Hasnain Kazim
Kampanię wyborczą za Odrą zdominował temat imigracji. Hasnain Kazim, popularny niemiecki publicysta pochodzenia pakistańskiego, mówi „Tygodnikowi” o…
Plakat AfD w Panketal. Niemcy, 28 czerwca 2024 r. // Fot. Łukasz Grajewski

Na wschodzie Niemiec ludzie tęsknią za autorytarnym państwem – mówi „Tygodnikowi” Ilko-Sascha Kowalczuk, znany niemiecki historyk

Łukasz Grajewski, Ilko-Sascha Kowalczuk
Po zjednoczeniu mieszkańcy Niemiec wschodnich nie poradzili sobie z życiem w wolności i demokracji - mówi niemiecki historyk i publicysta.
Projekt (widziany z góry) Pomnika Wolności i Jedności, który właśnie powstaje w Berlinie. / MILLA & PARTNER

Dlaczego potrzebujemy pomników

Florian Mausbach
W stolicy Niemiec powinien powstać nie tylko monument Wolności i Jedności, upamiętniający przełom sprzed trzech dekad, ale także osobny pomnik poświęcony…
Na okładce: Przy Bramie Brandenburskiej, 31 grudnia 1989 r. / OWEN FRANKEN / CORBIS / GETTY IMAGES

Majstersztyk zjednoczenia

Filip Gańczak
Upadek muru berlińskiego nie gwarantował szybkiej jedności Niemiec. Kluczowa okazała się determinacja kanclerza RFN Helmuta Kohla i mieszkańców NRD. Ale i to…
Górnicy z kopalni soli potasowej w miejscowości Bleicherode w górach Harz protestują w 1990 r., domagając się zachowania miejsc pracy. Po unii walutowej kopalnia była początkowo zarządzana przez Urząd Powierniczy (Treuhand), wkrótce wstrzymano wydobycie. / EBERHARD KLÖPPEL / ULLSTEIN BILD VIA GETTY IMAGES

A myśmy się spodziewali

Łukasz Grajewski
Dla ludzi urodzonych w NRD zjednoczenie było często początkiem osobistych kryzysów, za które obwiniano bogatszy Zachód. Oto historia dwóch braci.
Kanclerz Niemiec Helmut Kohl i premier Tadeusz Mazowiecki. Warszawa, 9 listopada 1989 r. / KRZYSZTOF WÓJCIK / FORUM

Zjednoczenie a sprawa polska

Jacek Lepiarz
Między wspólnotą interesów a nieufnością: jak wyglądały relacje między Polakami i Niemcami w czasach przełomu 1989–1991?
Na ruinach dyktatury: partyjka szachów w opuszczonej wieży strażniczej – jednej z wielu, które tworzyły mur berliński. W oddali budynek Reichstagu, dziś siedziba Bundestagu. Rok 1990. / NORBERT MICHALKE / BEW

Wszystko mogło wyglądać inaczej

Ehrhart Neubert
Nie byłoby zjednoczenia, gdyby wcześniej obywatele NRD nie wyszli na ulice – wschodnioniemiecki opozycjonista i teolog wspomina tamte dni i emocje.
Wersal, 18 stycznia 1871 r.: Wilhelm I proklamuje powstanie cesarstwa niemieckiego. Obraz Antona von Wernera (1843–1915). / BISMARCK-MUSEUM FRIEDRICHSRUH / BISMARCK-MUSEUM FRIEDRICHSRUH

Nieświęta Rzesza

Zbigniew Rokita
150 lat temu Otto von Bismarck zjednoczył Niemców. Ale wcześniej musiał pokonać głównego oponenta: Francję. W ten sposób w lipcu 1870 r. doszło do wojny, która…
Mieszkańcy Heidenau w Saksonii żądają referendum w sprawie przyjmowania imigrantów, 26 sierpnia 2015 r. / Fot. Tobias schwarz / AFP / EAST NEWS

Heidenau jak NRD

Joachim Trenkner
Niemcy obchodzą 25-lecie zjednoczenia. Czy fakt, że schroniska dla uchodźców płoną częściej na Wschodzie, ma związek z dawnym podziałem?

Jak poszerzano Zachód

John Kornblum, Joachim Trenkner
John Kornblum, były dyplomata USA: Niemieckie postrzeganie Gorbaczowa ma coś wspólnego z postrzeganiem Putina. Wielu Niemców cierpi na „syndrom sztokholmski”:…
Helmut Kohl w tłumie obywateli NRD; Drezno, grudzień 1989 r. / Fot. Bernard Bisson / SYGMA / CORBIS

Droga do jedności

Joachim Trenkner
Kluczowy moment dla zjednoczenia Niemiec dokonał się w mieście, gdzie stacjonował młody kagiebista Putin. Nie wiemy, co wtedy myślał. Wiemy, że żałuje, iż…