geologia: najważniejsze informacje

Shastasaurus, wizualizacja // Daniel Eskridge / Adobe Stock
Wersja audio

Niezwykła historia ichtiozaurów. Co się stało z władcami prastarych mórz?

Daniel Tyborowski
Ichtiozaury zniknęły w ciszy. Pozostawiły po sobie skamieniałe wspomnienia: zęby, kręgi, fragmenty czaszek. Ale opowieść, którą niosą, nadal pulsuje życiem.
Tamaryna białoczuba // Fot. Martin / Adobe Stock
Wersja audio

Jeśli człowiek pochodzi od małp, to skąd się wzięły małpy?

Łukasz Kwiatek
Wyginięcie dinozaurów, pojawienie się owadów zapylających i drzew owocowych, podróże międzykontynentalne – wiele rzeczy musiało się stać na świecie, zanim…
Opuszczona stacja benzynowa na pustyni Mojave w Kalifornii // Fot. Flystock / Shutterstock

Jak być blisko. O poezji Forresta Gandera

Julia Fiedorczuk
Forrest Gander zwrócił moją uwagę na Ziemię i zachodzące w niej procesy – zarazem piękne i groźne. Jemu zawdzięczam namysł nad przepastną, mineralną pamięcią,…
Łazik Perseverance w pobliżu skały Cheyava Falls, która może skrywać ślady pradawnego marsjańskiego życia // NASA / JPL-Caltech / MSSS

Lamparcie cętki na Marsie. Czy to ślady dawnego życia?

Anna Łosiak
Konferencji prasowych ogłaszających znalezienie silnych poszlak na istnienie życia na innych planetach było już wiele. Jednak tę zorganizowaną w połowie…
// Fot. James Nature Pics / Shutterstock

Człowiek stworzył nowy typ skał

Łukasz Lamża
Proces powstawania litych skał z nagromadzonych osadów zajmuje zwykle nawet setki tysięcy lat. Okazuje się jednak, że odpady poprzemysłowe mogą stworzyć nowy…
Bóbr europejski (castor fiber) // Fot. Joel Sartore / B&EW

Zwierzęta inne niż ludzie też przekształcają planetę. Jak bardzo?

Łukasz Kwiatek
Od mrówek po słonie na lądach, od raków po łososie na brzegach rzek – na świecie nie brakuje istot określanych jako „inżynierowie ekosystemów”.
Rekonstrukcja dinaozaura teropoda. Ferrara, Italia // Fot. Davide Zanin / Alamy / B&EW

Zagłada dinozaurów. Co było gwoździem do trumny?

Wojciech Mikołuszko
Słynne wymieranie kredowe zbiegło się w czasie z uderzeniem asteroidy i wzmożonym wulkanizmem. Geolodzy debatują, które z tych zdarzeń przypieczętowało los…
Największa katastrofa w dziejach? Uderzenie meteorytu S2 pomogło życiu zakwitnąć

Największa katastrofa w dziejach? Uderzenie meteorytu S2 pomogło życiu zakwitnąć

Łukasz Kwiatek
Badania Nadji Drabon z Uniwerstytetu Harvarda i współpracowników uświadomiły nam, że upadki ogromnych meteorytów nie muszą wyłącznie nieść śmierci – mogą także…
Mural w Museo de Ciencias del Crater na półwyspie Jukatan, przedstawiający asteroidę, która uderzyła w Chicxulub, powodując wyginięcie dinozaurów. // Fot. Adriana Rosas / Alamy / BE&W

Namierzyli zabójcę dinozaurów. To nie była przypadkowa asteroida

Łukasz Kwiatek
Skąd przybył obiekt, który doprowadził do jednej z największych katastrof w dziejach?
ryc. RICHARD JONES / Science Photo Library / East News

Miłego antropocenu! (#2) Prof. Zalasiewicz: Ludzkość mniej subtelna niż asteroida

Wojciech Brzeziński, Jan Zalasiewicz
To cykl, w którym opowiadamy, jak nauka i technika zmieniły nasz świat i jak mogą pomóc go uratować. Gościem tego odcinka jest prof. Jan Zalasiewicz, polsko-…

Kiedy powstały lądy

Anna Łosiak
Jak wyglądała Ziemia przed miliardami lat? Niestety, niewiele na ten temat wiemy.
Wulkan Tambora na wyspie Sumbawa, Indonezja / NASA

Fundament

Anna Łosiak
Kim jesteśmy i dokąd zmierzamy? W poszukiwaniu odpowiedzi na to pytanie nie trzeba wpatrywać się w niebiosa. Wystarczy spojrzeć pod nogi.
Krater Kaali w Estonii, powstały wskutek uderzenia niewielkiej asteroidy, i Thor z XIX-wiecznej ryciny / Fot. Kaspars Priede / WIKIPEDIA

Kiedy urodził się Thor

Anna Łosiak
To było prawdziwe geologiczne śledztwo. Metodą stosowaną w kryminalistyce tropiliśmy ślady przejścia mitycznego boga piorunów.